Các loài lan ưa nắng, thích nghi với không gian nhiều nắng

Để trồng lan khỏe mạnh phải nắm được đặc tính về chế độ nước và ánh sáng của cây. Ánh sáng, nước, không khí là những vai trò quan trọng bất bất biến của tất cả các loài thực vật. Với cây lan, có loại ưa khô, ví dụ như hoàng thảo đơn cam, hoàng thảo đùi gà. Có loại thì ưa ẩm như: hoàng thảo Thái Bình, Lan thủy tiên, vảy rồng...Rồi có những loại thích khí hậu mát mẻ và khó sống tại vùng nóng như: hoàng thảo u lồi, hoàng thảo long nhãn... Một số loài ưa ánh nắng vừa phải sáng chiều như kiều mỡ gà, hoàng thảo tích tụ, lan hoàng nhạn ... Và trong đó phải kể đến những loài lan ưa nắng, khỏe, thích hợp và trồng được ở những ban công đầy nắng mà không có lưới che. T 

Trồng những cây lan khỏe và ưa nắng đến mấy thì cũng cần phải chú ý tránh ánh nắng trực tiếp của những mùa hè khắc nghiệt khi thời tiết từ 37độ trở lên. Bất cứ loại lan nào cũng có thể bị bị cháy lá, héo khô hoặc thối nhũn. Trời nắng quá vẫn phải để vào nơi mát mẻ 60% nắng. Tránh tưới vào ngọn non khi nắng sắp lên, kể cả là buổi sáng. Những trường hợp đó cây rất dễ bị thối nõn. Ngoài ra dù cây chịu nắng và thích ẩm thì họ nhà lan vẫn cần thoáng rễ, có khoảng thời gian khô rễ sau các lần tưới. Các loại lan ưa nắng có thể kể đến sau đây:

1) Lan huyết nhung

Được mệnh danh là lan bờ rào vì sức sống khỏe và đặc tính ưa nắng. Chỉ cần tưới đủ, không quá nóng thiêu đốt thì vứt đâu lan cũng sống.

2) Lan sậy: Arundina graminifolia

Cũng được mệnh danh là lan bờ rào, lan sậy ưa nắng, tưới đủ và có nắng là cây phát triển và ra hoa.

3) Lan chu đình tím

Lan chu đình là loài ưa nắng, không có nắng còn không chịu ra hoa. Là lan nhưng cây sống được trong đất. Có nắng hoa ra liên miên bất tận. Ngày nào cũng có hoa.

4) Lan kiếm lá cứng

Dòng lan kiếm lá cứng như kiếm lô hội, kiếm tiên vũ, kiếm đỏ đen, kiếm hai mầu khá ưa nắng. Có nắng cây sẽ phát triển tốt ra hoa đẹp. Để trong bóng râm cây khó ra hoa hoặc hoa bé.

5) Lan dendro nắng

Nghe cái tên đã biết loài này hám nắng, thích nắng. Cây ra hoa mạnh khi có nắng và dòng này khá siêng hoa. Cây khỏe, dễ chăm sóc. Dòng này được nuôi cấy mô và nhập bạt ngàn từ Thái Lan về.

6) Lan kiều tím

Trong các dòng lan kiều thì kiều tím là dòng chịu nắng tốt nhất. Trồng thuần phơi nắng thoải mái. Khác với những dòng như kiều mỡ gà hay kiều dẹt đều chịu nắng kém.

7) Lan hoàng thảo thân thòng: Phi điệp, trầm tím, Long tu, hoàng thảo vôi, hoàng thảo thập hoa, lan hoàng phi hạc, hạc vỹ, hoàng thảo thái bình, đùi gà tròn, hoàng thảo đơn cam, báo hỷ, hoàng thảo long nhãn, hoàng thảo kim thoa.... Các loài này đều ưa nắng, tuy vậy nắng vừa phải, nắng gắt quá thì cũng không tốt cho những loài này. Nhất là với long tu, ưa nắng nhưng phải mát mẻ.

8) Lan hoàng lạp

Lan hoàng lạp có giả hành to, bộ rễ cũng khá khỏe, lá không quá lớn nhưng khá cứng. Lan hoàng lạp ưa nắng. Hoa vàng rực rỡ rất đẹp. Biến thể là lan sơn thủy tiên cũng có những tính chất tương đương.

9) Lan Vanda và lan Mokara

Đây là hai dòng lan khỏe, không cần giá thể, tưới đủ vẫn lên ầm ầm. Những cây này thiếu nắng tốc độ phát triển sẽ kém đi hẳn.

10) Lan huệ đồng và lan bắp ngô

Đây là hai loài lan cây to nhưng hoa nhỏ và thơm. Trong tự nhiên cây to khỏe, chịu được nắng, đủ nước rất ít khi cây rụng lá. Có thể coi đây là những dòng lan to khỏe chơi lá là chính.

11) Lan ống điếu

Lan ống điếu có giả hành lớn giữ nước, khả năng chịu nắng của cây rất rốt. Lan ống điếu có thể chịu nắng 100%.

Với những cây lan trồng trong môi trường nhiều nắng để lá luôn xanh không bị vàng lá có thể bón thêm amino sắt để giúp cây tăng quang hợp chống vàng lá.

 

  

Chi tiết

Các loại hoa lan cho hương thơm

Ngoài sắc thì hương thơm của hoa lan chính là yếu tố quan trọng nhất của một cây hoa lan. Phong lan là dòng cây nổi tiếng về hương thơm. Một cây lan cho hương thơm có thể sẽ phải nhanh tàn hơn vì mất sức, hoặc cũng do có hương thơm nên dễ thụ phấn hơn mà không cần thời gian lâu để chờ đợi ong bướm. 

+Dòng hoa lan thân thòng đa phần vừa cho hoa đẹp vừa cho hương thơm nhẹ nhàng: Lan phi điệp, lan hạc vỹ, lan long tu, lan trúc phật bà, lan đùi gà, lan nhất điểm hồng, lan đơn cam, lan chuỗi ngọc .... Thơm nhất trong nhóm hoàng thảo có thể kể đến lan trầm, cả trầm tím lẫn trầm vàng đều hương thơm trầm đặc trưng. Hoàng thảo vôi cũng thơm nhưng hương thơm nhẹ, cả vườn trồng hoàng thảo vôi thì mới nhận thấy rõ hương thơm ấy.

+Dòng lan giáng hương nổi tiếng về hương thơm: gần như toàn bộ cây lan giáng hương đều có hương thơm. Hoa vừa đẹp lạ cho hoa thơm, kể đến như lan giáng hương quế nâu, giáng hương hoàng nhạn, giáng hương cửu bảo tiên, giáng hương tam bảo sắc .... Chơi lan giáng hương như tam bảo sắc có thể tạo bụi rậm rạp nhưng khi mùi hương tỏa ra ngào ngạt thì không thể không mê đắm.

+Dòng lan dendro nắng, dendro xuân cho hương thơm khác hẳn với dendro màu không có hương. Nổi tiếng thơm có thể kể đến Dendro pensoda với hương thơm đậm đà quyến rũ. Dendro bà liễu xưa cũng thơm nức tiếng. Dendro xuân hoa bền và thơm. Dendro tai thỏ xưa, dendro banana cũng có vẻ đẹp và hương thơm đáng để sưu tầm và thưởng thức. 

+Dòng lan kiều hầu hết đều cho hương thơm: Kiều mỡ gà, kim điệp, kiều dẹt, hoàng lạp, lan vẩy rồng là những dòng lan thân thuộc. Dòng lan kiều cho hoa thơm nhưng độ bền của hoa không cao chỉ khoảng 7-10 ngày.

+ Cây lan nổi tiếng thơm trong ngày tết phải nhắc đến lan đai châu. Mùi hương đai châu là mùi hương đẳng cấp của tết cổ truyền. Đai châu cho hương thơm nồng nàn nhất vào ban ngày khi nắng ấm. Càng nắng ấm cây cho hoa càng mạnh.

+Một số cây lan đơn thân như lan mỹ dung dạ hương, lan cẩm báo, lan bắp ngô đều có hương thơm. Lan mỹ dung dạ hương là cây lan vanda nổi tiếng với hương thơm về đêm. Lan cẩm báo cũng là loại lan vừa có hương lại lâu tàn. Lan bắp ngô với những hoa nhỏ xíu nhưng mùi thơm lại không lẫn vào đâu được.

+Lan hài với nhiều cây cho hoa đẹp, có giá trị và rất thơm. Những cây lan hài sống thấp dưới mặt đất nhưng cũng không chịu thua kém, những cây như lan hài hằng, lan hài hương.

+Lan kiếm tiên vũ với những dòng đột biến nổi tiếng như Kiếm xanh huế, kiếm phan trí đều có hương thơm dịu dàng. Những dòng địa lan cổ như lan trần mộng với hương thơm nổi tiếng được ghi trong sử sách.

+ Dòng lan nhập khẩu từ Nam Mỹ cho hương thơm: Những cây như: Nữ hoàng bóng đêm - Brassavola nodosa với hương thơm về đêm. Lan cattleya với hoa rất to và thơm. Dòng lan vũ nữ cho hoa thơm như Vũ nữ socola, Vũ nữ trắng Santanaei. Lan tóc tiên hương dừa với  mùi hương kẹo dừa. Lan cẩm cù thơm về đêm, thân cây leo và thuộc họ hoa thiên lý.

Chi tiết

Cách trồng và chăm sóc cây lan mùa gió hanh hao

Thời tiết hanh khô là đặc sản của khí hậu miền bắc. Khi gió mùa đông bắc thổi về, trước đó sẽ là những cơn mưa phù lạnh. Sau đó là gió khô lạnh thổi sạch hơi âm ẩm. Khí hậu hanh khô kèm theo nắng khiến da người nứt nẻ, còn với cây lan cũng nhanh mất nước. Biểu hiện cây vàng lá, mềm lá, gốc khô cong. Để lâu cây sẽ khô đét và thậm chí khó phục hồi nếu thiếu nước lâu. Vào mùa hanh, một số cây ra hoa gặp thời tiết như vậy cũng rất nhanh héo tàn. Dòng cây có lá đơn thân thì nhanh bỏ lá chân và các lá còn lại sẽ nhăn nheo.

Thường trong thời tiết hanh, những vườn nào có nhiều gió sẽ càng chịu tác động nhiều. Thời điểm này cây gần như không ra rễ non và lá non. Cây sống và duy trì năng lượng để ra hoa hoặc chờ đợi xuân để nẩy mầm. Những ngày nắng hanh khô, cần tưới dẫm cho cây, thậm chí ngâm cây hẳn vào chậu nước nếu không có thời gian tưới nhiều. Thời tiết hanh khô, treo lan chỗ gió và lạnh tỷ lệ thối thường rất ít. Chỉ một số cây có giá thể như rêu và giá thể lâu năm đã mùn nhiều thì mới cần tưới vừa phải. Những cây ghép gỗ, mới ghép hoặc trồng than củi, cây trên mái nhà ăn nắng nhiều thì càng nên tưới nhiều. 

Thời tiết bình thường thì nên dùng bình phun để kiểm soát lượng tưới và tưới đều cho cây, nhưng khi thời tiết hanh thì có thể đổ thẳng nước trược tiếp một cách nhẹ nhàng vào chậu lan kèm tưới phun ướt đẫm thân lá vào sáng hoặc chiều. Ngoài ra nếu chỗ gió quá nhiều thì có thể tạm treo lan vào nơi ít gió và ít nắng để hạn chế tình trạng mất nước của cây. 

Chi tiết

Sự ảnh hưởng của thời tiết và cách chăm sóc hoa lan

Đa phần cây hoa lan là loài sống bám trên những thân cây cao. Vì thế yếu tố thời tiết ảnh hưởng cực lớn đến cây lan. Mỗi sự thay đổi thời tiết đều có thể dẫn đến chết cây lan. Chăm sóc không khéo sẽ dẫn đến việc đầu năm trồng cây, cuối năm còn chậu

Rất nhiều loại thời tiết có thể làm cây lan hỏng. Mưa xuân lâu ngày, nắng hạn, nắng cháy, gió hanh, trời lạnh..... Việc che lưới hoặc di chuyển vị trí đặt cây lan là không thể tránh nếu không muốn cả năm chăm lan mà lại chết trong một ngày. Rất nhiều người bỏ công chăm lan mà hỏng một ngày dễ sinh tâm lý chán nản.

Với những bạn không có điều kiện phải trồng ngoài trời không được che lưới, ngoài việc chăm sóc đúng kỹ thuật thì việc chạy lan là không thể tránh. Với trời mưa lâu ngày, từ 2 ngày trở lên, và nắng gắt trên 35 độ là đã phải chạy vào lan vào nơi mát mẻ tránh mưa nắng. Thời tiết nắng nóng và mưa rào rất dễ dãn đến việc thối nhũn. Mùa hè nắng lên sớm, tưới nước vào ngọn cây cũng dễ khiến lan bị thối ngọn.

Ngòi ra nếu vắng nhà một thời gian không thể chăm sóc cho lan thì cũng cần phải đưa lan vào nơi mát mẻ tránh mưa nắng.

Vào những thời điểm nắng gắt, thì chỉ cần vài tiếng thì nhiều cây lan đã bị cháy lá. Nắng nóng kèm gặp mưa ngay thì rất đễ làm cây thối nhũn. Với những đợt nắng khắc nghiệt thì với dòng lan khỏe như dendro nắng hay hoàng lạp cũng cần phải được cho vào chỗ râm tránh nắng.

Chi tiết

Cách trồng và chăm sóc cây lan sau tết

Rất nhiều người mua lan về chơi tết xong trồng lại cây hay chết. Lý do lớn nhất là vì chúng ta không chuyên và thiếu kinh nghiệm chăm lan. Cây lan sau khi chơi tết thường bị mất lực do nuôi hoa, cây bị thay đổi môi trường sống, cây bị cho vào trong nhà thiếu nắng quá lâu, cây bị tưới nhiều nước gây úng. 

Phổ biến nhất là việc tưới nhiều nước làm thối rễ, nhất là với lan Hồ Điệp dùng rêu làm giá thể. Các nhà vườn có chế độ tưới hoàn hảo nên họ không sợ tưới thừa nên sử dụng rêu, càng trồng cây càng phát triển. Còn như với những người không chuyên chăm tưới thì càng tưới rễ cây càng thối. Thường sau khi chơi lan tết nhất là với Hồ Điệp, phải tháo giá thể cũ ra và trồng lại, vì nếu trồng theo giá thể cũ và chế độ tưới thường thì chắc chắn lan sẽ thối rễ. 

Với địa lan kiếm Sato thì nên chơi hoa vừa đủ thì cắt đi, để cây lan kiệt sức khi trồng thì chắc chắn đa phần sẽ thối củ, rồi từ từ thối mầm dẫn đến cây chết. Với lan đai châu, sau khi chơi tết cây thường bị việc thay đổi môi trường, bị kích hoa khi cây chưa đủ lực, bị thiếu nắng sẽ dẫn đến cây bị rụng lá chân và rất yếu, nhiều cây đai châu khi yếu như vậy thì phải chăm sóc lại vài năm cây mới khỏe lại như lúc đầu.

Cây lan sau tết chưa cần phân bón để phát triển, việc chăm sóc tưới cây khoa học là điều quan trọng nhất với cây lan. Giá thể nên dùng than đá, vỏ thông để trồng, tưới quá tay hay bị mưa cũng đỡ lo bị úng. Còn như với người ít thời gian chăm cây, dùng rêu và một số giá thể ngậm nước tốt thì chú ý chỉ tưới khi thấy giá thể khô.

Với những cây lan khó trồng như lan hồng hoàng ngọc bích Sapa, lan hoàng thảo u lồi, lan trúc phật bà .. thì khi có hoa tết trồng lại rất khó. Vì những loại lan này có yếu tố sinh trưởng ở vùng có khí hậu mát mẻ quanh năm.

Khi trồng lại lan thì cần chọn treo cây ở một vị trí thích hợp. Cây cần phục hồi vì thế nên treo cây ở vị trí thoáng gió và mát mẻ. Gió chỉ quan trọng khi mà bạn tưới nhiều cần gió hong khô nhanh làm rễ không khô. Điều chỉnh được chế độ tưới hợp lý thì gió không phải là vấn đề quá quan trọng. Trời nắng lượng nước tưới phun khác với trời râm mát, trời nồm, trời lạnh. Lượng tưới thời điểm trong ngày cũng khác nhau, với những người kinh nghiệm trồng lan thì khả năng cảm nhận lượng nước tưới với thời tiết là vô cùng tốt. Không có lượng nước tưới cố định, mà là khả năng cảm nhận thời tiết mà tưới cây cho hợp lý.

Như lan Hồ Điệp nuôi công nghiệp, thường nuôi trong môi trường có mái che, ánh sáng vừa phải, không nhiều gió, không bị mưa ướt. Lượng tưới cho lan hồ điệp trong hoàn cảnh đó chỉ cần tưới phun ướt 1/3 cốc, 1/3 cốc còn lại được nước thấm xuống, 1/3 cốc là phần đáy thường luôn khô ráo. Vì thế cho nên khi mua về tưới vài lần đẫm gốc hay cho ra mưa là cây hỏng. Nuôi thuần với thiên nhiên thì phải bỏ cốc nhựa là vì thế.

Lan như một cô gái dỏng đảnh, khi biết cách thuần cách trồng thì vứt vạ vật đôi khi cũng sống. Còn như chăm sóc cầu kỳ cẩn thận mà sai cách thì cũng chết như thường. Lan sau tết chơi cần xử lý bộ rễ, bỏ rễ thối, thay giá thể nếu như tưới không đảm bảo như các vườn công nghiệp. Nếu cây thối rễ nên để khô 1-2 hôm rồi hãy trồng lại. Khi trồng nên để hở một phần rễ cây, hoặc để rễ cây thò ra lỗ của chậu hoa. Điều này là giúp dễ quan sát tình trạng của cây để biết liều lượng tưới, vừa để tránh cây bị ẩm toàn bộ bộ rễ thối rễ, thối củ. Ngoài ra có thể dùng keo liền sẹo, sơn móng tay để bôi vào các vết cắt cây tránh thối và nhiễm trùng.

Chi tiết

Trồng và chăm sóc cây hoa lan mùa lạnh

Mùa đông lạnh khi nhiệt độ xuống quá thấp là thời điểm bất lợi với nhiều cây lan. Đặc biệt với những cây lan chịu lạnh kém. Việc giữ ấm và giữ ẩm cho cây lan là điều tiên quyết để cây sống và phát triển. 

Những ngày trời quá lạnh, nên tưới vào buổi trưa khi nhiệt độ ấm. Có thể pha thêm nước ấm để tưới cho cây lan. Việc tưới nước ấm giúp cây lan chống chịu tốt hơn với thời tiết lạnh. Kể cả không có nắng, tưới ẩm vừa đủ là để đảm bảo rễ không bị hanh làm hỏng rễ. Dưỡng ẩm cho rễ lan để chúng tồn tại và khỏe mạnh qua mùa đông.

Với những cây lan trên cao, gió lạnh thổi quá nhiều thì cũng cần được che chắn. Gió lạnh thổi vừa gây giá hại tế bào cây, vừa có thể gây ra mất nước cho cây. Mùa đông cây rất thích phơi nắng, phải đảm bảo tưới đủ cho cây. Việc lạnh khô mất nước rất dễ làm hỏng cây. 

Với những vùng núi cao, nhất là những đêm có sương muối lạnh và dễ đóng băng trên mặt lá thì cần thiết phải đưa cây vào nơi có mái che và tưới xả lạnh cho cây.

Mùa lạnh tuy có hại cho nhiều cây lan nhưng một số cây lan ưa khí hậu mát mẻ lại rất thích hợp với mùa đông. Nhất là những ngày trời lạnh và nhiều nắng. Cây tha hồ quang hợp tạo dinh dưỡng mà không sợ nóng. Những mùa đông có nắng đẹp và nhiệt độ giảm sâu thì nhiều cây lan sẽ cho hoa rất căng và đẹp.

Chi tiết

Một số cây lan thích nghi với điều kiện râm mát, ít nắng

Đa phần những cây hoa lan thích ánh sáng từ 20-60%. Trong đô thị nhiều nhà che lấp nhau khiến thiếu khoảng không ánh sáng thì hoa lan là một lựa chọn vừa sang trọng lại vừa phù hợp cho môi trường sống. Kể cả những sân thượng đã lợp kín mái tôn, nhà hàng xóm cao che lấp thì chỉ cần mỗi ngày có 2-3 tiếng ánh sáng chiếu vào là đủ cho cây lan phát triển. 

Với những không gian thiếu nắng, trồng những loài lan ưa nắng có thể cây vẫn sống khỏe nhưng thiếu nắng sẽ khiến nó không bao giờ có thể trổ hoa. Bởi vậy chọn những loài lan ưa thích ánh sáng vừa phải sẽ là lựa chọn thông minh để cây vừa sống khỏe lại vừa có khả năng trổ hoa.

Dưới đây là một số loài lan có thể trồng nơi ít nắng, nhưng quá thiếu nắng thì cây vẫn rất khó ra hoa và phát triển tốt.

Lan kiều mỡ gà: Kiều mỡ gà có bản lá to và mỏng thích hợp trồng nơi có ánh nắng sáng chiều. Dòng lan kiều trừ kiều tím, hoàng lạp thì đa phần có thể trồng nơi ít nắng. Và kiều mỡ gà là cây có thể chịu ít nắng tiêu biểu trong dòng lan kiều.

Lan kiều mỡ gà

Lan hoàng thảo tích tụ:  Lan hoàng thảo tích tụ không đòi hỏi nhiều ánh sáng, cây cho hoa lác đác trong năm từ những cành thân già.

Lan hoàng thảo tích tụ

Lan Hồ điệp: Cây cần ánh sáng vừa phải bộ lá mới đẹp, chịu được nắng gắt trong thời gian ngắn, gắt quá cây sẽ cháy lá. Nhiều gia đình trồng thiếu nắng cây vẫn ra ngồng hoa, nhưng quá thiếu nắng ngồng hoa ra được ít bông.

Lan hài hương: Lan hài hương sống dưới tán rừng,  cây có thể chịu được ánh sáng thấp, quá nhiều ánh sáng cây có thể bị cháy lá. Ánh sáng để cây phát triển tốt khoảng 30-50%.

Lan hài hương

Lan kim tuyến: Lan kim tuyến không chịu được ánh sáng mặt trời trực tiếp, không những là hoa, cây còn là một vị thuốc quý.

Lan kim tuyến

Chi tiết

Cách trồng hoa phong lan bằng phương pháp thủy canh

Trồng hoa phong lan thủy canh là một phương pháp sáng tạo khá độc đáo và lạ mắt. Rất nhiều loài lan như hồ điệp, phi điệp, dendro, chồn, thiên nga, lan cattleya . .. đều có thể trồng được bằng phương pháp thủy canh. Phương pháp trồng hoa lan thủy canh đòi hỏi một số nguyên tắc nhất định, nếu không rễ lan sẽ bị thối ngay lập tức khi ngâm nước chỉ sau vài ngày.

Nếu chúng ta cắm rễ lan vào nước ngay thì rễ đó sẽ rất dễ thối. Muốn trồng được lan thủy canh phải thuần rễ lan quen được với môi trường nước. An toàn nhất là để rễ lan chủ động thò xuống nước. Không nhúng cưỡng bức trực tiếp rễ lan xuống nước mà để cách mặt nước một khoảng nhất định khoảng 0,5-1 cm, vẫn tưới tắm bình thường cho lan. Khi rễ mới nhú sạch sẽ chủ động từ từ thò xuống thì sẽ quen với môi trường nước thì mới được phép quên tưới. Để nhanh hơn thì cũng có thể để rễ lan chạm xuống nước ngay, muốn vậy phải vào thời tiết khô mát, rễ phải khỏe sạch không bị bệnh, không được để phần thân gốc chạm nước, chỉ một chút sai lầm là rễ sẽ thối nhũn. Trong thời gian thuần rễ phải cho ăn ánh sáng tán xạ, mát mẻ, nếu để rễ thò một chút vào mặt nước thì phải thay nước 2 ngày/ lần đảm bảo vệ sinh. Vì một số rễ không thích nghi được thì sẽ thối, không thay nước thì dễ bị lây thối tất cả rễ, rễ nào hỏng thì cắt bỏ ngay. 

Nếu trồng bán thủy canh, giá thể trồng lan phía trên có thể là đất sét nung, than củi, vỏ thông. Trồng thủy canh thì sẽ không dùng giá thể. Không dùng các giá thể khác như xơ dừa, rêu hoặc một số loại giá thể khác, chúng dễ làm bẩn nước bên dưới và giá thể bên trên khi lan đã thò rễ xuống dễ hút ngược nước lên gây ẩm giá thể quá mức khiến vi khuẩn phát triển gây thối.

Khi rễ cây đã quen với môi trường nước và thò được vào trong nước thì cần giữ mực nước có tính ổn định. Không để mực nước cao ngập gốc và rễ, rễ cây thiếu oxi vẫn có thể thối như thường. Không để quá cạn khiến cây mất thói quen thò rễ vào nước khiến cho khi có nước lại sẽ bị thối rễ. Rễ cây khô xong lại ướt đẫm thì dễ bị thối, nhưng sống liên tục trong nước quen thì lại không bị thối. Nếu dùng chai nhựa có thể đục lỗ ở giữa để mực nước cố định dù thêm nước nhiều hay ít. 

Quá trình thuần rễ vẫn có thể dùng phân bón lá phun sương cung cấp dinh dưỡng cho cây mà không lo ngại vấn đề cây hỏng thối. Sau khi cây thò xuống có thể dùng dung dịch thủy canh để bón thêm.

Cây thuần nước có đặc điểm sẽ không sợ bị bị thiếu nước, nhăn lá, như cách trồng thông thường. Đỡ công tưới tắm mất thời gian. Trưng bầy ngắm bộ rễ trong chai lọ thủy tinh cũng rất đẹp mắt và sạch sẽ. Hơn nữa cũng ít bị sâu hại tấn công rễ như sên, gián, cuốn chiếu. Nhược điểm là cây lan trồng thủy sinh có thể sẽ không phát triển mạnh bằng cây trồng thông thường. Một số trường hợp trồng thủy sinh bằng lọ thủy tinh sẽ kén chỗ để, không dễ treo như chậu thường. Chú ý nước dẫn nhiệt khá tốt, không để cây ở chỗ quá nắng có thể khiến nước trong lọ nóng và làm hỏng rễ, cây trồng thủy sinh khó ăn nắng thoải mái như cây trồng bằng phương pháp thông thường.

Chi tiết

Mùa nghỉ của lan phi điệp

Phi điệp là loài lan rụng lá mùa đông và có thời gian nghỉ đông. Lan phi điệp bắt đầu thắt ngọn vào khoảng tháng 10 dương lịch. Tùy từng cây có thể thắt ngọn sớm hay muộn. Sau khi các đốt trên thân cây sẽ mập và dài ra. Cá biệt có những cây chăm sóc tốt thì cây vừa tích trữ dinh dưỡng phình thân nhưng vẫn đi ngọn. 

Các dòng thân thòng thường phải ngắt nước để kích thích ra hoa. Thời gian ngắt nước không cố định, khoảng từ 10 âm. Thường thì dựa vào đặc điểm khi cây lan phi điệp trưởng thành đã mập hết cỡ lên đến đỉnh ngọn, các lá bắt đầu vàng rụng thì nên ngưng tưới nước để cây ngủ nghỉ theo đúng như điều kiện tự nhiên, cắt nước như vậy để bộ máy sinh học của cây hiểu được đến thời kỳ ra hoa và sang năm cho ra hoa đúng vụ. Chăm tưới cây không nghỉ hẳn có thể cây lan sẽ trốn hoa do chăm tưới kỹ. Cây cắt nước sớm và nghỉ sớm thường sẽ cho hoa sớm hơn. Tuy vậy có những cây mới lạ môi trường, giống chơi thân lá thì cắt nước cây vẫn có thể trốn hoa. Ngược lại có những cây siêng hoa, không cắt nước mấy mà cây vẫn cho ra hoa. Cắt nước đảm bảo cây ra hoa và sai hoa, ngoài ra vẫn phải phụ thuộc vào súc cây, giống cây.

Tuy vậy với cây nhỏ thì giữ ẩm bình thường, càng mập càng đẹp, không cần cắt nước như cây trưởng thành. Với những cây năm nhất năm 2 thường cũng không cần ra hoa nên cây trốn hoa cũng không quá quan trọng. Vẫn để cây tích trữ năng lượng và chống tóp cây, sang năm mầm gốc sẽ lên nhanh, khỏe, dài gấp 5-7 lần năm trước. Với cây con vẫn có thể bón một chút đạm lân, kali đồng đều và không cần bón kích ra hoa. Một số nhà vườn trong giai đoạn cây nghỉ có thể dùng một số thủ thuật kích hoa mong cho hoa sớm ra trong dịp tết. Đối với khí hậu lạnh miền Bắc sẽ thường khó khăn hơn so với trong Nam.

Vào mùa đông, tuy cây thắt ngọn nhưng không nên phơi nắng hanh, cây tóp nhanh và thậm chí không tưới còn chết cây. Thời điểm cuối mùa nghỉ, đầu mùa tăng trưởng cũng cần theo dõi cây có bị nứt thân do tưới thừa nước không. Khi cây bị nứt toác dọc thân thì dễ bị thối và nhiễm khuẩn.

Thường trước khi ra hoa cây sẽ bắn mầm gốc, thời điểm này là thời điểm cần tưới lại để cây phục hồi có sức ra hoa và phát triển.

Chi tiết

Cách tưới nước và chăm sóc cây lan sống khỏe

Nhiều người không trồng nổi hoa lan, kêu trồng lan khó; lý do họ không trồng được lan đơn giản nhất đó là vì tưới nước cho hoa lan không đúng cách. Nhiều cây lan thậm chí là không cần giá thể vẫn phát triển tốt như dòng lan Vanda, lan dendro, lan giáng hương.... Trồng lan không thể thiếu nước, nhưng chỉ cần tưới thừa bị úng nước một lần thì kiểu gì những cây lan từ dễ tính đến khó tính đều dễ bị thối và chết. Để cho cây lan sống và khỏe mạnh tưới nước là khâu quan trọng nhất. Tưới đúng, tưới đủ là điều cần để cây lan sống khỏe mạnh và phát triển.

Tưới nước cho hoa lan cần chú ý đến độ tuổi của cây lan, chú ý đến độ ẩm ưa thích của từng loại lan, chú ý đến thời tiết, chú ý đến giá thể trồng, chú ý đến độ thông thoáng của vườn, chú ý đến thời gian để biết cách tưới đúng tưới đủ.

Khi cây thiếu nước dễ nhận thấy là lá sẽ héo, vàng lá, mềm lá. Cây bị thừa nước thì cây sẽ phát triển chậm, thậm chí cũng héo lá, rụng lá vì bộ rễ đã hỏng không thể hút nước nuôi cây.

Quan sát rễ lan và giá thể trồng lan trước khi tưới, rễ lan cần khô giữa hai lần tưới và ẩm nhưng không ướt là điều phải thực hiện khi tưới lan. Khô giữa hai lần tưới làm hạn chế vi khuẩn không phát sinh gây thối nhũn. Khi thấy giá thể còn ẩm thì không tưới, chỉ tưới khi thấy giá thể và rễ khô trắng. Nếu không có thuốc chống thối nhũn phun như các nhà vườn thì một tuần cũng chỉ nên tưới đẫm một lần. Còn lại chỉ nên tưới ướt 1/2 chậu, tùy thời tiết mà chăm chỉ tưới như vậy cho lan sẽ đảm bảo cây phát triển tốt mà không cần lo thối hay thiếu nước. Để tưới đều tưới đủ cho cây thì nên sử dụng bình phun tưới. Không tưới ướt sũng theo dạng vắt giá thể là chẩy nước. Nhiều cây lan chỉ cần tưới phun chúng ngay lập tức hút ẩm và đủ nước dùng cho cây cả ngày, tưới ẩm quá chỉ là cách tạo điều kiện cho vi khuẩn thối nhũn phá hủy rễ lan.

Về tuổi của lan để tưới cho thích hợp: với lan khi ươm kie hoặc kích rễ môi trường ươm có thể ẩm, cây ra rễ là đã phải giảm ẩm, với lan trưởng thành độ ẩm cần giảm về mức vừa phải. Ẩm cao chính là nguyên nhân chính đẫn đến chết lan hơn là bị khô hanh.

Tưới lan cần quan sát thời tiết và nhiệt độ: Tưới nước tránh lúc nắng nóng làm sốc nhiệt cho cây dễ gây thối nhũn. Nên tưới sáng hoặc chiều mát, tối không có thời gian phải tưới thì tránh tưới vào mầm và tránh tưới đẫm. Nhiều vườn có mái tôn che, trưa không bị nắng thì cũng có thể tưới trưa được. Với vườn cây thoáng gió thì dễ dàng tưới nhiều nước hơn so với các vườn cây thiều gió.

Mùa hè nắng, trời hanh hao cây sẽ đòi hỏi lượng nước nhiều hơn so với những ngày trời ẩm, mưa. Thậm chí trời mưa lâu ngày còn phải tránh cho lan dầm mưa lâu ngày. Cây chỗ râm mát cần lượng nước tưới ít hơn cây để chỗ nắng. 

Nước tưới cho lan phải là nước sạch, tránh vi khuẩn làm bẩn giá thể và làm thối rễ lan. Với mỗi giống lan sẽ đòi hỏi độ ẩm lác nhau, những cây rễ to khỏe khác với những cây có rễ yếu mảnh.

Hiểu giá thể trồng lan để căn lượng tướng cho phù hợp: Với những giá thể giữ ẩm như rêu, xơ dừa sẽ giữ nước tốt hơn than củi và vỏ thông. Hiểu giá thể để có thể tưới chuẩn cho lan. Sờ lá lan thấy lá đanh căng thì cây đủ nước. Lá mềm, héo, vàng thì cây thiếu nước. Tưới nhiều mà cây vẫn héo thì chắc chắn rễ hoặc thân củ đã thối hỏng. 

Chi tiết

Các loại hoa lan lâu tàn

Những bông hoa lan lâu tàn thường kém hương thơm, nhưng lại luôn là nhân vật chính thường xuyên tô điểm cho khu vườn. Những bông lan có cánh hoa dầy, số lượng hoa trên thân ít, hoa không thơm hoặc ít thơm, hoa nhỏ, hoa nở vào thời điểm khí hậu mát mẻ thì thường lâu tàn. Những bông hoa lan kém hương, kém sắc, số lượng ít thường cần thời gian lâu hơn để thu hút côn trùng thụ phấn.

Nổi tiếng với vẻ đẹp không phai tàn phải kể đến đầu tiên là Lan Nữ Hoàng- Grammatophyllum multiflorum. Thông thường hoa phải 6-7 tháng mới tàn, thậm chí 9 tháng mới tàn. Hương thơm nhẹ nhàng. Đây là loài lan có kích thước lớn, lá to, hoa đẹp.

Lan hồ điệp: Lan hồ điệp có thể cho hoa chơi quanh năm. Lâu tàn nhất trong dòng hồ điệp là mãn thiên hồng, đây là một loài hồ điệp lai. Có những cần hoa mãn thiên hồng từ khi nở bông đầu tiên có đến tàn bông cuối cùng có thể lai rai đến 4 tháng.

Kim điệp nhựa: Kim điệp nhựa có cánh hoa dầy. Cây khá khó chăm, nhưng khi đã cho hoa thì cũng chơi được 2-3 tháng.

Lan dendro: Những dòng dendro nắng, dendro màu cho hoa siêng và còn lâu tàn, lan nở khoảng 1-3 tháng tùy giống và thời tiết. Đã thế lại còn siêng hoa, chăm khéo là có cảm giác hoa nở quanh năm.

Đại lan huệ đồng, lan bắp ngô: Đây là dòng lan thân to nhưng hoa nhỏ và có mùi thơm. Chất dinh dưỡng của một cây lớn lại nuôi bông hoa bé tý cánh dầy nên dù có hương thơm thì hoa vẫn khá lâu tàn.

Huyết nhung phượng vĩ : Đây là một loại lan dễ trồng ưa nắng. Hoa nở bền 2-3 tháng. Tuy vậy nếu không cung cấp điều kiện sống phù hợp cây khó ra hoa.

Lan Hài: Những cây lan hài nhỏ bé nhưng ra hoa cũng 4-6 tuần mới tàn. 

Địa lan sato: Lan thường cho hoa vào tết âm lịch, với khí hậu mát mẻ và lạnh của tết âm lịch, cây cho hoa và chơi cũng phải dược 1-2 tháng.

Chi tiết

Các loại côn trùng phá hại cây hoa lan

Sâu bọ phá hoại lan là việc thường xuyên xuất hiện, điểm mặt một số loại côn trùng thường xuyên gây hại cho lan. Nhận biết một số loại con trùng sẽ giúp bảo vệ cây lan tốt hơn.

Ốc sên: Ốc sên, sên trần có nhiều loại lớn nhỏ khác nhau. Chúng xuất hiện xuất hiện ở nơi trồng thật ẩm trong vườn lan. Đây là một loại rất khó trừ, vì chúng ít bị ảnh hưởng của thuốc sát trùng và thường len lỏi trong các kẽ của giá thể cắn phá các đầu rề non. Diệt ốc sên bằng mồi nhử như cải xà lách trộn metandehit hoặc cải xà lách không, rồi dùng đèn pin bắt chúng vào lúc trời tối khi ốc sên ra ăn mồi.

Chuột: Thường chuột sẽ cắn gốc do ngứa răng, răng mọc dài. Tỷ lệ hên xui, nhưng khi bị chuột cắn thì cây sẽ thảm thương vô cùng. Bẫy chuột làm giảm số lượng chuột, nuôi mèo, hoặc với những vườn lan đắt tiền còn giăng khung sắt mắt lỗ nhỏ.

Gián: Gián là con vật xuất hiện và ấn náu trong hốc lỗ chậu rất khó bắt. Gián ăn dầu mầm rễ non, làm hỏng rễ rất nhanh. Bắt gián khá khó vì tốc độ của chúng khá nhanh. Cách bắt dễ nhất là khi thấy đầu rễ bị gặm, vào hôm trời gió khô ngâm ngay cả chậu lan ngập nước, gián sẽ chui lên và dễ bắt. 

Ruồi vàng: Ruồi vàng thường đẻ trứng trên các cánh hoa, làm cho hoa có những vết đen lấm tấm làm hoa bị giảm phẩm chất rất nhiều, đây là những con côn-trùng nhỏ có cánh sống bằng cách chích lá. Tuy nhiên hiếm khi gặp chúng trên lan vì chúng ưa thích các loại lá mềm hơn. Ta có thể dùng các khuôn màu vàng bôi keo đế bắt ruồi.

Cuốn chiếu:  Ngoài việc ăn những lá cây rụng, mục nát, cuốn chiếu còn có ăn luôn cả rễ và mầm non của lan. Cuốn chiếu rất dễ sinh sôi trong môi trường ẩm của đất trồng, nên chúng ta sẽ không thể nào loại bỏ tuyệt đối khả năng xuất hiện của cuốn chiếu. Khi giá thể nhiều mùn hoặc bón phân chuồng thì khả năng có cuốn chiếu là rất cao. Bên cạnh đó rễ lan mục, gỗ làm giá thể bị mục cũng là thức ăn của cuốn chiếu.

Rệp sáp: Rệp sáp hay còn gọi là rệp son, chúng dùng vòi để hút nhựa cây lan. Những loại rệp son như Diaspididae, rệp lan, Homoptera đa phần đều có kích thước nhỏ, màu đen, màu trắng sữa hoặc màu đen xám. Các loại rệp này đôi khi còn được kiến chăn và chăm sóc như bò sữa.

Bọ trĩ: Đây là những côn trùng rất nhỏ có bốn cánh dài và hẹp màu trăng trắng hay hơi vàng. Đến giai đoạn phát triển nào đó, chúng có một chữ thập đen ở lưng. Chiều dài trung bình của bọ trĩ là 1 mm. Bọ trĩ không xuất hiện thường xuyên ở hoa lan nhưng đôi khi sự phá hoại trở nên quan trọng. Bọ trĩ tấn công hoa lan bằng cách chích, hút nhựa lá lan còn non và đẻ trứng vào các mô. Chúng ưa thích không khí khô ráo. Không khí ẩm và tưới nước nhiều làm chúng phải xa rời khỏi cây lan.

Rệp vẩy: Rệp vẩy làm giảm quang hợp của cây và hút dinh dưỡng của cây. Rệp vẩy có thể dùng tay gỡ đi, nhưng số lượng nhiều thì nên dùng thuốc phun.

Chi tiết

Sự khác nhau giữa lan rừng, lan nhà và lan cấy mô

Bản chất của lan rừng được nhân giống bằng hạt, lan nhà đa phần được nhân giống bằng kie hoặc mầm gốc, còn lan cấy mô được tạo ra từ đỉnh sinh trưởng của cây trong phòng thí nghiệm. 
Lan rừng hay lan cấy mô đều cho những đột biến, đa phần đột biến là có hại, chỉ một số ít đột biến có lợi, đẹp thì được giữ lại. Lan rừng đột biến nhờ sự kết hợp phấn hoa tạo thành cây con khác với bố mẹ. Lan cấy mô đột biến khác cây mẹ thường do ảnh hưởng của hóa chất, hocmon sinh trưởng khi cấy mô. Lan nhà đột biến thường chỉ là đột biến nhất thời do phân thuốc quá liều. Lan rừng trong tự nhiên phát triển bằng hạt, mặt hoa thường không đẹp và tuyển chọn lai giống như  lan nhà nhưng thi thoảng vẫn xuất hiện những mặt hoa đột biến khác biệt mang vẻ đẹp mới lạ.

Cây nuôi cấy mô được nhân bản tế bào từ mẫu cấy ( chồi đỉnh sinh trưởng, thân, rễ, lá…) trong môi trường cấy thích hợp để nhân bản ra vô số tế bào giống y chang tế bào gốc trên phương pháp nguyên phân nguyên nhiễm tế bào. Cây con thường mang vật chất di truyền (ADN) y hệt tế bào mẹ. Mẫu cấy mô là cây đã biết trước kiểu hình hoa và là mẫu được tuyển lựa mặt hoa chuẩn đẹp nhất định. Nên việc cấy mô nhân bản ra nhiều để bảo tồn gen đẹp nhằm thương mại hóa hàng loạt số nhiều phục vụ cho nhu cầu chung và rộng. Số lượng bán ra lớn trên nhiều thị trường rộng sẻ mang lại lợi nhuận kinh tế cao và lâu dài.

Về mầu sắc thân lá thì lan trồng bằng kie thường xanh hơn lan cấy mô. Kỹ thuật nuôi cấy mô tại từng nước cũng khác nhau, kỹ thuật nuôi cấy mô không cao thì cây sẽ yếu, làm chủ kỹ thuật tốt thì cây khỏe và thậm chí ít bệnh hơn so với cây rừng hay cây nhà trong những tháng đầu nuôi trồng. Dư lượng hóa chất trong lan cấy mô ảnh hưởng đến sinh trưởng và ra hoa của cây. 

Thường mới đầu các nhà vườn sẽ nhân giống cây đột biến bằng phương pháp ươm kie và nẩy mầm gốc. Phương pháp này sẽ an toàn hơn việc nuôi cấy mô ngay lập tức. Nuôi cấy mô ngay lập tức nếu như gặp rủi ro hỏng thì khó có nguồn cây mới thay thế. Khi lượng cây đủ nhiều, giá không quá đắt thì việc cấy mô cho số lượng lớn là rất dễ dàng. Thời gian để những giống cấy mô đó tràn ngập thị trường là khoảng 3 năm.

 

Chi tiết

Các loại giá thể trồng hoa phong lan

Với các loại giá thể trồng lan, để khử trùng trước khi dùng, các nhà vườn thường luộc lên, ngâm muối hoặc ngâm vôi. Mỗi một loài lan lại đòi hỏi một chế độ một loại giá thể khác nhau. Bạn nên biết đặc tính của các loại giá thể, để chọn giá thể cho từng cây, hoặc trộn các giá thể cho hợp lý. Hiểu về giá thể để việc trồng lan trở nên đơn giản hơn:

Than củi: Đây là loại giá thể phổ biến và dễ kiếm nhất ở các khu chợ. Than củi có ưu điểm là thoáng khí, cung cấp môi trường mát mẻ cho bộ rễ, giúp cây tránh được ốc sên. Than củi hấp thụ nước, phân bón khá tốt. Than thường được đập bé cỡ ngón chân hoặc ngón tay, đập than bé quá cũng không tốt. Trước khi trồng cần ngâm than củi trong nước vôi, hoặc ít nhất là nước lã để than không bị chát. Có thể khử trùng than bằng thuốc phun, hoặc luộc lên. Trong quá trình trồng, than củi giữ muối và phân bón nên thi thoảng phải tưới xả cho bộ rễ cây hết mặn.

Dớn: Dớn là thân và rễ của cây dương xỉ (Dicksonia antarctica) là một loại cây mọc nhiều ở các vùng thung lũng đồi núi Đà Lạt. Là loại cây thân đứng, rất nhiều rễ đen hoặc nâu bao trùm xung quanh thân,thân có thể cao từ vài mét tới vài chục mét. Đường kính gốc tính cả bộ rễ bao trùm có độ dài từ 0,5 -1m.

Người trồng lan ép hoặc cắt khúc thân cây dớn (dương xỉ) thành các hình dạng phù hợp để làm giá thể cho lan. Có 2 dạng dớn : dớn dạng sợi (dớn già) và dớn vụn (dớn non)

Trong các loại chất trồng dành cho lan, dớn là loại giá thể trồng lan tốt nhất bởi ưu điểm giữ ẩm cao, thông thoáng, giàu dinh dưỡng (nhất là K và N), chậm phân hủy. Đảm bảo cho cây lan phát triển rất nhanh và rất bền 3 năm trở lên. Dớn vừa là giá thể, vừa là chất trồng rất lợi mà ít bị nấm mốc. Trồng lan bằng dớn cọng lâu mục ít đọng muối, trọng lượng chậu lan nhẹ hơn so với than.

Nhược điểm là hút ẩm và hấp thu phân bón kém. Nếu chỉ trồng riêng dớn thì chậu lan cũng không có độ thoáng. Không nên lấy dớn quá vụn vì dễ bị mục nát, gây bí, không thoát nước ở chậu lan. Nếu sử dụng để trồng lan trên sân thượng thường nắng nhiều cây dễ bị sock do khô vì chất trồng này mau khô lắm, đồng thời cũng dễ bị mọc rêu.

Trong đó lại chia ra 3 loại: dớn đá, dớn cù lần và dớn sợi.

Dớn mềm, dớn trắng, rêu chi lê: Dớn mềm có nguồn gốc là một loài rêu, sống trên mặt các đầm lầy, có tên thương mại là “Sphagnum moss”. Dớn mềm có khả năng giữ nước và độ bền cao (lâu mục) nên tiết kiệm được thời gian tưới và thay giá thể trồng, tách hay thay chậu dễ dàng. Dớn ngậm nước sẽ giải phóng các Cation H+ như một chất kháng khuẩn tự nhiên giúp cho rễ lan phát triển.

Nhược điểm của dớn mềm là giá cao, dễ bị rong rêu, úng nước trong mùa mưa. Bạn phải kiểm soát được lượng nước tưới, lượng phân tưới…nếu không chậu lan sẽ dư nước, độ ẩm cao dễ sinh nấm, rêu, ốc sên …cây sẽ dễ bị thối, suy yếu và chết. Khi trồng ngoài tự nhiên chỉ cần một chút rêu dớn trắng phủ bề mặt hoặc phủ một vài chỗ cần thiết. Khi trồng công nghiệp đảm bảo được lượng tướng hoàn hảo thì họ mới sử dụng 100% loại dớn này để trồng.

Xơ dừa: Ưu điểm dễ kiếm, có thể chặt vụn hoặc tước xơ dừa. Xơ dừa giữ ẩm tốt nên thời gian tưới sẽ ít hơn, việc này sẽ làm giảm thời gian chăm sóc cho cây lan. Xơ dừa cũng giữ phân rất tốt, vì thế cũng cần chú ý đến việc ứ đọng phân thuốc.

Nhược điểm nhanh mủn ngậm nước nhiều dễ gây thối rễ lan, dẫn đến nhanh phải thay giá thể. Lúc khô và lúc ngậm nước cong cớn không đều. Một nhược điểm nữa của xơ dừa đó là nếu một thời gian dài không tưới thì xơ dừa sẽ rời vào tình trạng khô và co lại gây ảnh hưởng đến bộ rễ của cây, đến khi tưới nước lại nhiều thì lại dễ làm giá thể xơ dừa bị nhão ra. Thường thì những chậu to không nên dùng xơ dừa. Hoặc chỉ dùng để mix ở bên ngoài chút đỉnh. Khi cho xơ dừa vào chậu thì càng lồng khồng hoặc xé tơi, khặc cắt khúc ra càng tốt.

Xơ dừa giữ ẩm tốt nên thân cau hay thân dừa thường không được chọn để trồng lan vì thân chúng mục nhanh dễ làm hỏng rễ lan. Dù cho thời gian đầu ghép vào cây sẽ sống tốt. Thân cau hay thân dừa chỉ ghép vào trong trường hợp cây còn sống.

Vỏ thông: 

Đây là một vật liệu dễ mua ở các cửa hàng vật tư trồng lan. Vỏ thông được cho là loài giá thể trồng lan cực tốt, độ ẩm vừa phải. Trong vỏ thông có chứa resin – chất có tính sát khuẩn cao, lâu mục, ít mầm bệnh và các loại nấm và đặc biệt không đóng rêu. Vỏ cây thông 2 lá có độ bền từ 4 – 6 năm, còn vỏ cây thông 3 lá thì có độ bền khoảng 2 – 3 năm. Với những ưu điểm vượt trội đó, vỏ thông đã được sử dụng rộng rãi trong ngành trồng lan.

Các loại vật liệu khác thì còn phải hiểu kỹ để tưới cho chuẩn, còn vỏ thông thường tưới tắm thoải mái hơn nhiều. Ngoài ra, khi trồng lan, tùy thuộc vào cây lan to hay nhỏ mà bạn cần đập nhỏ vỏ thông. Tuy nhiên giống than củi, khi dùng vỏ thông trồng lan bạn cần lưu ý đến đặc điểm là vỏ thông khá giữ muối. Chính vì vậy, bạn cần định kỳ hàng tháng xối chúng qua nước để trôi bớt muối đi. Điều này giúp cây lan sinh trưởng và phát triển tốt. Vỏ thông và than củi được coi là hai loại giá thể tương đương nhau về chất lượng. 

Nhà bạn nào ở nông thôn có vài cây thông chắc sẽ không lo thiếu giá thể trồng lan.

Vỏ lạc:
Vỏ lạc có ưu điểm là giá rẻ, dễ tận dụng khi mua lạc về bóc vỏ, hoặc mua sẵn trên thị trường. Độ bền vỏ lạc khoảng 2-3 năm. Trong vỏ lạc có một số chất như đạm và vi khuẩn nấm fusarium có lợi cho rễ lan. Vỏ lạc có thể đập dập dùng luôn hoặc có thể hun vỏ lạc, với vỏ lạc dùng ngay cần phải chú ý độ ẩm quá cao lâu ngày nếu không vỏ lạc có thể sinh mốc. Vỏ lạc hun tăng cường kali cho cây. Vỏ lạc thường được dùng vào giá thể trồng địa lan kiếm, lan hài, lan mokara....  

Gỗ trồng lan: 

Ghép lan trên cây đang sống thì tránh những cây có nhựa đắng, cây thay vỏ, cây có tán quá rậm. Nhược điểm của ghép trên cây sống là khó di chuyển chậu lan. Nhưng ưu điểm là vỏ cây sống luôn giữ độ ẩm tốt hơn so với gỗ. Ghép gỗ thì không ghép lên những cây có nhựa đắng như gỗ xoan hay gỗ bạch đàn. 

Những loại gỗ thường được chọn để ghép lan như: Tre, nhãn, vú sữa, vải, mít, lộc vừng, xoài, cây me chua, ... Ghép gỗ có nhược điểm là rễ nhanh bị khô thời gian đầu. Bắt buộc khi mới ghép sẽ phải tưới thường xuyên hơn trồng chậu. Ghép gỗ cũng phải cố định cây chặt vào gỗ không để rễ mới ra bị lung lay. Cây vừng – Careya Arorea

Với gỗ lũa: Đây là vật liệu ghép lan được cho là đẹp nhất và đỉnh nhất. Gỗ lũa qua quá trình bị nước bào mòn đã không còn nhựa đắng nên dễ dàng ghép mà không cần quan tâm đến nhựa đắng còn trong thân. 

Ngoài ra mùn cưa, gỗ vụn cũng là vật liệu được nhắc tới có thể trồng lan. Tuy nhiên những vật liệu này dễ bị nấm hơn so với than củi.

Đất sét nung
Đất sét nung có ưu điểm thoáng khí, giữ ẩm, độ bền cao và ít nấm mốc. Nhưng giá thành sẽ khá cao nếu trồng nhiều. Đất sét nung có thể kết hợp với trồng thủy canh, nhiều người đã trồng lan bằng cách cho vào chậu thủy tinh, dưới đổ nước xâm xấp và trên là đất sét nung. Cách trồng này bắt buộc phải bổ sung thêm dinh dưỡng bằng cách tưới phân bón lá hoặc dùng thêm dung dịch thủy canh. Đây là một cách trồng mới khá thú vị được nhiều người áp dụng.

Dung dịch thủy canh
Dung dịch thủy canh trồng một số loại lan như Hồ Điệp. Cách trồng này đòi hỏi kinh nghiệm xử lý tốt, nếu không rễ cây rất dễ bị thối. 

Sỏi, đá: với những loài lan đặc thù như lan hài việc giá thể là đá vào là tốt cần thiết, thường trồng lan hài cần 70% đá, hoặc cũng có thể trộn thêm đá vào giá thể trồng địa lan. Đá bọt, đá thấm thủy là những loại đá được ưa dùng trồng lan nhất. Đá chứa hàm lượng kim loại nhiều như granit thì không nên dùng, loại đá đó cách nhiệt kém, dễ làm chậu lan nóng và hỏng rễ.

Ghép lan bằng rác: Nghe thì có vẻ vô lý nhưng đó lại là điều hết sức bình thường. Những vật liệu khô thoáng bỏ đi hoàn toàn có thể dùng để ghép lan. Nhiều cây lan còn không cần dùng giá thể nên việc dùng rác một cách hợp lý đảm bảo vẫn sạch sẽ, giữ ẩm và thoáng khí thì hoàn toàn có thể trồng lan. Ngay cả những túi pha trà vứt đi nhiều người cũng dùng làm tã cho chậu lan. Một đoạn dây điện vỏ nhựa quấn tròn cũng trồng được lan. Một chút xốp trắng bẻ vứt vào chậu cùng vài giá thể khác cũng trồng được lan. Bông từ nệm, từ chăn cũng có thể làm giá thể. Những thứ rác nhựa polime còn rất bền và sạch. Cây lan nếu biết trồng sẽ rất dễ, không biết trồng thì rất là mệt mỏi mà chúng vẫn quặt quẹo không lớn.

Mỗi loại rễ lan lại ưa kích cỡ giá thể khác nhau. Với lan rễ to như đai châu, chồn có thể dùng than củi to, nhưng với phi điệp, dendro nên dùng kích cỡ than bằng ngón tay, ngón chân. Thông thường có thể để dưới dáy là xốp vừa rẻ tiền vừa thoáng, lớp thứ 2 nên là than củi, vỏ thông; lớp trên cùng có thể là rêu, xơ dừa, vỏ lạc. Tùy cách trồng và loài lan mà có giá thể khác nhau, như đai châu có thể trồng bằng than củi hoặc ghép gỗ không, hồ điệp biết cách tưới có thể trồng nguyên bằng rêu. Có rất nhiều cách chọn và mix giá thể với nhau. Quan trọng nhất là hiểu về giá thể, hiểu cách tưới, hiểu ánh sáng cây cần là cây phát triển khỏe mạnh. Rễ lan ưa sạch, thích ẩm nhưng phải thoáng, có thời gian khô khan sạch sẽ. Đảm bảo được điều đó thì bạn trồng bằng rất nhiều chất liệu. Những nhà vườn lâu năm thậm còn nói vui trồng lan rất dễ, muốn chúng chết còn khó hơn làm chúng sống. 

Chi tiết

Kinh nghiệm trồng lan cho những người mới tập chơi lan

Những người mới tập chơi lan có rất nhiều sai lầm. Đơn giản nhất là chọn giá thể sai, thứ nữa là tưới nước sai, chỗ đặt cây không phù hợp, bón phân không đúng quy định, ... Chi tiết cơ bản cách trồng lan cho người mới chơi lan.

1. Chọn đúng giá thể trồng lan: Tùy từng loại lan mà ta chọn đúng giá thể ghép cho chúng. Cây cần ẩm dùng dớn trắng, cây cần khô thoáng thì ghép lũa. Mỗi loài lan có đặc tính sinh lý khác nhau, sức khỏe của bộ rễ khác nhau. Các giống lan có lông như nhất điểm hồng hoặc các giống lá mỏng như báo hỷ thì nên trồng bằng bảng dớn hoặc lũa hoặc gỗ hay chậu với vỏ thông, nếu bạn trồng với dớn trắng hoặc rêu rừng thì tỉ lệ sống rất thấp. 

 
2. Xử lý giá thể sạch sẽ: đây là cách phòng bệnh an toàn trước khi trồng lan. Bạn có thể luộc giá thể, ngâm giá thể bằng muối, hoặc ngâm bằng vôi để khử trùng rồi ngâm sạch lại. Với than củi ngâm nước còn làm cho những chất chát của than thôi ra. Hoặc phun thuốc khử trùng đánh tan mầm bệnh.   

3. Với lan nên chọn chậu có lỗ thoáng mát để tránh  ẩm ướt, úng thối. Khi trồng không nên vùi gốc lan xuống sâu. Khi tưới dễ bị thối gốc, nên để hở củ hở gốc. Rễ con mới ra lúc đầu sẽ bò trên mặt chậu rồi mới cắm xuống sau.

 
4. Với lan mới trồng lại nên cắt tỉa rễ cũ thối hỏng: Khi ghép lan, vì thấy rễ giả hành mẹ, bà hoặc rễ cây lan còn tươi mà không cắt tỉa mà ghép luôn dễ dẫn tới lan sẽ không có nhu cầu cấp thiết ra rễ mới để bám vào giá thể. Thậm chí có những bụi kiều để rễ um tùm thành bó, cây tự lấy nước và hấp thu từ bó rễ đó. Khi ghép vào gỗ cây sẽ không có nhu cầu bò ra tìm thức ăn và bám vào gỗ nữa.

 
5. Ghép cây con vào chậu hoặc gỗ thì nên ghép thoáng. Không nên ghép quá dầy để cây có không gian phát triển. Ghép cây con quá dày nhiều khi sẽ lại phải sớm thay chậu. Hoặc cây phải cạnh tranh dinh dưỡng, ánh sáng mà thân lá lại nhỏ đi. 

 
Ghép các cây lan nên cùng kích cỡ và cùng tuổi vào 1 giò. Nếu ghép sai, ngoài việc mất thẩm mỹ, sau này hoa cũng không nở cùng lúc, đẫn đến rời rạc và không toát lên được vẻ đẹp.  

 
6. Trồng lan không nên nèn giá thể quá chặt: việc nèn giá thể chỉ được nhà vườn sử dụng với chế độ tưới nghiêm ngặt để tiết kiệm nước tưới và phân bón. Nhất là với lan hồ điệp. Nhưng khi trồng lan tại nhà thì không nên nén chặt giá thể. Trồng tại nhà, mưa nắng và tưới không hoàn hảo khiến lan dễ chết úng, rễ không phát triển được, mầm không đâm lên được.

7. Cố định lan vào chậu tránh lung lay gốc lan. Với lan mới trồng có thể luồn dây cột chặt cây vào chậu, vào giá thể; hoặc cắm một thanh tre vào miếng xốp đặt dưới đáy chậu rồi lấy kẹp cố định cây lại. Làm vậy là để cố định lan, không để cho gió thổi, bị chạm vào, tưới mạnh làm long gốc cây khó bám vào giá thể. Hoặc dù có bám vào giá thể rễ cũng bị co kéo làm dễ làm rễ bị hư hại. Nếu không cố định được thì bắt buộc ít nhất là tưới phun thật nhẹ nhàng. 

 

8. Chú ý các dây thép cột không nên dùng nhiều. Kim loại hấp thụ ánh sáng mặt trời tốt hơn tre nên sẽ truyền nhiệt lượng sang làm cháy lá hoặc thui rễ lan. Hoặc cũng có thể đóng đinh rồi bọc vỏ nhựa ra bên ngoài.

9. Nếu muốn gắn tã cho thì phải gắn tã cách gốc ít nhất 1cm. Nếu để tã lấp gốc, và mắt ngủ của các giống lan đa thân dễ gây thối cho chúng. Hoặc phủ rêu thì phủ lồng phồng, không nên ép chặt vào gốc.

10. Treo lan trong vườn phải biết giống nào ăn ít nắng, giống nào ăn nhiều nắng để xắp xếp hợp lý. Cây nào còn yếu, cây nào khỏe. Ví dụ giống lan cần nhiều nắng như Vanda, Giả Hạc thì treo tầng trên, Đai Châu, Hồ điệp treo tầng dưới. 

11. Tưới nước bắt buộc phải nắm rõ thời điểm buổi sáng và buổi chiều mát. Tốt nhất là tưới phun bằng bình. Không tưới đẫm trong thời gian liên tục. Nên có thời gian để rễ cây khô thoáng. Nhiều nhà vườn cậy thuốc chống thối nhũn nên tưới đẫm vô tội vạ. Với người trồng lan đơn thuần, cây trồng chậu có giá thể hút nước như rêu vào xơ dừa thì không nên tưới đẫm. Thi thoảng thấy trời khô hạn, 1 tuần tưới đẫm 1 lần là cùng.

12. Bón phân vô cơ phải đọc kỹ liều lượng, biết rõ thành phần sử dụng cho cây, thừa phân lan sẽ chết. Với những cây mới mua rừng về càng nên bón loãng để cây quen dần. Hoặc người mới chơi thì nên pha loãng để đảm bảo an toàn. Phân hữu cơ cũng phải xử lý sạch, liều lượng vừa đủ. 

Không nên pha phân thuốc nhiều loại 1 lần nhưng phun không hết cất đi mấy hôm sau phun tiếp, thuốc sẽ biến chất và gây hại cho cây, hoặc thấy còn dư thì phun lại cho lan lần nữa (nguyên tắc phun phân chỉ đi 1 lượt không đc quay lại trong 1 lần phun).

Khi bón phân hay tưới nước đều cần tránh lúc trưa nắng, khi mặt trời trực tiếp chói chang đang chiếu. Làm vậy có thể gây sốc cho cây, hoặc bị acid hóa làm cháy lá lan. Nên phun khi trời mát, tốt nhất là 7h sáng và 16h chiều. Xịt sau cơn mưa 1 tiếng khi lá đã khô và trước cơn mưa ít nhất 2 tiếng. Nếu bạn phun phân buổi sáng, thì tốt nhất sau 11h bạn nên tưới rửa lại lá lan 1 lần.

Với phân tan chậm thì nên để cách xa gốc một chút và không cần thiết gắn quá sớm khi lan chưa ra rễ gây lãng phí mà còn có thể gây chột mầm gốc.

Kết: Mỗi loài lan có một tập tính sinh trưởng và phát triển khác nhau. Với mỗi loại lan mới trồng. Ngoài những nguyên tắc cơ bản thì nên search trên mạng, tìm hiểu qua tài liệu hoặc hỏi người bán đặc tính riêng của cây lan để có cách chăm sóc hiệu quả nhất.

Chi tiết

Tên các loại hoa lan theo danh pháp khoa học

Phong lan tiếng anh là orchid. Chúng được xếp vào họ ‎Orchidaceae. Các loài lan đều có bộ gen khác nhau, dựa trên bộ gen mà các loài lan sẽ có tên gọi quy chuẩn về chi, về tông và về họ khác nhau. Bài viết này sẽ liệt kê các dòng lan theo các chi. Ví dụ: Dendrobium là thuộc chi hoàng thảo, Rhynchostyiis là chi ngọc điểm, Cymbidium là chi lan kiếm, Aerides là chi giáng hương, Paphiopedilum là chi lan hài, Bulbophyllum là lan lọng ...

Với những dòng lan đột biến sẽ có thêm danh từ var trong tên gọi. Var: viết tắt của từ “variation”- đột biến. Alba – mức độ 100% trắng thì là “alba”. (Phi điệp trắng Thực Hà, trắng Hà Đông …). Semi alba – mức độ đột biến khoảng 50% thì dùng “semi alba” (5ct Phú thọ, Ho, …).

Điểm tên các loài lan theo danh pháp khoa học:
Chi hoàng thảo:  Dendrobium
Lan Bạch nhạn:  Dendrobium formosum
Lan Bảo hỉ :  Dendobium secundum
Lan Chuỗi Ngọc : Dendrobium Findlayanum
Lan Giả hạc, phi điệp:   Dendrobium anosmum
Lan Long tu:  Dendrobiưm primulinum
Lan Hạc lan:   Dendrobium incurvum
Lan Hạc vĩ, đại ý thảo:  Dendrobium aphyllum
Lan Ý thảo :  Dendrobium gratrossimum
Lan Hoàng thảo hỏa hoàng :  Dendrobium beílatulum
Lan Hoàng thảo bạch hoàng :  Dendrobium chrystianum
Lan Trúc Phật Bà:   Dendrobium pendulum
Lan Kim điệp : Dendrobium chrysotoxum
Lan vẩy rồng:  Dendrobium lindleyi (đồng danh: aggregatum)

Lan vẩy rắn: Dendrobium jenkensii
Lan Trần tuấn:  Dendrobium trantuanii

Lan Trần Tuấn

Lan Nhất điểm hồng: Dendrobium draconis
Lan Nhất điểm hoàng :Dendrobium heterocarpum
Lan Tam bảo sắc : Dendrobium devonianum
Lan Ngọc vạn :  Dendrobium chryseum, chrysanthum, crystalianum
Lan Thủy tiên vàng:  Dendrobium palpebrae
Lan Thủy tiên tím(Kiều Tím) : Dendrobium amabile
Lan Thủy tiên mỡ gà: Dendrobium densiflorum
Lan Trúc đen:  Dendrobium hancockii
Lan Tứ bảo sắc, Ngũ tinh : Dendrobium wardtanum
Lan Hồng câu : Dendrobium aduncum
Lan Thạch hộc lông đen: Dendrobium williamsonii
Lan Thạch hộc tía: Dendrobium officinale Kimura et Migo
Lan Hoàng thảo đùi gà (phi điệp kép, thạch hộc): Dendrobium nobile
Lan Bạch câu (Tuyết mai, Thạch Hộc):  Dendrobium crumenatum

Lan bạch câu khi sắp nở

Chi lan kiếm: Cymbidium
Lan Hoàng kiếm lan: Cymbidium finlaysonianum
Lan Bạc lan:  Cymbidium erythrostylum
Lan Bích ngọc : Cymbidium dayanum
Lan Hồng kiếm lan: Cymbidium insigne
Lan kiếm hồng hoàng: Cymbidium iridioides
Lan Mặc lan :  Cymbidium sinense
Lan Kiếm Thanh Ngọc: Cymbidium ensifolium
Lan Kiếm Hoàng Lan: Cymbidium lowianum
Lan Kiếm cói, Thanh lan:  Cymbidium cyperifolium
Lan đoản kiếm ngà, bạch lan: Cymbidium eburneum

Chi Giáng Hương: Aerides 
Lan quế giáng hương : Aerides odorata
Lan giáng hương bạch nhạn:     Aerides odorata var alba
Lan Giáng hương quế nâu :   Aerides houllettiana
Lan Hoàng nhạn :   Aerides odorata x houllettiana
Lan giáng hương đuôi cáo: Aerides Rosea
Lan giáng hương sóc lào :   Aerides multiflora
Lan Giáng Hương Tam Bảo Sắc:  Aerides falcata
Lan Giáng Hương Cửu Bảo Tiên: Aerides lawrenceae

Chi Ngọc Điểm: Rhynchostyiis
Lan đai châu, nghinh xuân, ngọc điểm:  Rhynchostyiis gigantea
Lan Hải Yến, Hải âu :  Rhynchostylis coelestis
Lan đuôi chồn, sóc ta: Rhynchostylis retusa

Đai Châu

Chi lan lọng: Bulbophyllum
Lan Cầu diệp dày : Bulbophyllum crassipes
Lan Cầu diệp gần:    Bulbophyllum affine
Lan Cầu diệp sao:    Bulbophyllum astelidum
Lan lọng giọt :  Bulbophyllum guttulatum Wal

Chi khô mộc: Renanthera
Lan Huyết nhung giún : Renanthera coccinea
Lan Huyết nhung vàng:  Renanthera citrina
Lan Huyết nhung Việt : Renanthera  Vietnamensis
Lan Huyết nhung Trơn: Renanthera imschootiana Rolfe

Chi Lan Thanh Đạm: Coelogyne
Lan Thanh đạm tuyết ngọc : Coelogyne mooreana

Lan Thanh đạm Indonexia: Coelogyne Rochusseni
Lan Thanh Đạm vàng : Coelogyne fawrenceana

Lan thanh đạm vàng

Chi lan Van đa: Vanda
Lan Mỹ dung dạ hương: Vanda denisoniana
Lan uyên ương  : Vanda pumila
Lan Vanda bắc: Vanda concolor
Lan Vanda tím: Vanda lilacina 
Van đa sọc: Vanda liouvillei
Van đa chanh: Vanda kwangtungensis (Vanda fuscoviridis)
Vân đa Bì đúp: Vanda bidupensis

Chi hồ điệp: Phalaenopsis (Phalaina là bướm và Opsis là sự giống nhau)
Lan Bướm bầu :    Phalaeopsis gibbosa Sweet
Lan Hồ điệp Ấn :   Phaenopsis mannii Rchob. f
Lan hồ điệp sơ pai  :   Phalaenopsis fuscata Rchob. f
Lan hồ điệp cúc phương :   Phalaenopsis lobbii Rchob. f
Lan Sừng nai :   Phalaenopsis cornu-cervi
Lan hồ điệp (rừng):  Phalaenopsis braceana
Lan Hồ điệp:   Phalaenopsis amabilis

Phalaenopsis amabilis

Chỉ Nỉ Lan: Eria
Lan Nỉ lan Cầu : Eria globifera
Lan len, Nỉ lan lông:    Eria lasiopetala
Lan Nỉ lan giun :   Eria giungii Guill
Lan Nỉ lan rêu:  Eria multiflora Lindl
Lan Nỉ lan lạ  :  Eria subaliena Gagn
Lan Nỉ lan kín  :  Eria clausa King và Pantling
Lan Nỉ lan ám  :    Eria confusa Hook

Chi lan hài  : Paphiopedilum
Lan Hài hồng:  Paphiopedilum delenatii
Lan Hài gấm :   Paphiopedilum concolor
Lan Hài Râu : Paphiopedilum dianthum
Lan Vân hài :   Paphiopedilum callosum
Lan hài lông, Tiên hài, hài vệ nữ : Paphiopedilum hirsutissimum
Lan hài hằng :  Paphiopedilum hangianum

Chi lan vũ nữ: Oncidium
Lan vũ nữ bút chì :  Oncidium Tolumnia

Chi lan hà biện:   Habenaria
Lan kiến cò răng :  Habenaria dentata,
Lan kiến cò :  Habenaria rhodocheila
Lan kiến cò râu :  Habenaria aristata Hook.f
Lan kiến cò trắng :  Habenaria malintana Merrill

Chi lan Bạch Phượng: Pecteilis
Bạch phượng mỏ vịt: Pecteilis sagarikiii
Bạch phượng tua:  Pecteilis susannae
Bạch phượng Cam Bốt : Pecteilis cambodiana
Lan Đầu rồng, Bạch phượng : Pecteilis susannae
Lan Bạch Hạc, Lan Diệc Bạch : Pecteilis radiata

Lan Bạch Hạc

Chi lan hạc đính
Lan Hạc đỉnh :  Phalus tankervillae hay Phajus tankervilleae
Lan Bạch Hạc, Hạc đính trắng :  Thunia alba

Chi lan chu đình (cau diệp): Spathoglottis
Lan Chu đình tím : Spathoglottis plicata
Lan Chu đình vàng trơn: Spathoglottis lobbii
Lan Chu đình ngà: Spathoglottis eburnea
Lan Chu đình lông: Spathoglottis pubescens
Lan Chu đình vàng : Spathoglottis aurea

Lan Chu đinh vàng

Chi lan Hoàng Hậu: Grammatophyllum
Lan vũ nữ hoàng hậu : Grammatophyllum multiflorum
Lan thanh tuyền: Grammatophyllum speciosum

Chi lan Hỏa hoàng (hoàng yến) - Ascocentrum
Lan Hoàng yến tím :  Ascocentrum christensonianum
Lan Hoàng yến cam, Hỏa hoàng cam: Ascocentrum miniatum
Lan hoàng yến trắng : Ascocentrum pusillum

Chi Lan nhện ( tri thù): Arachnis
Lan nhện trắng: Arachnis hookeriana
Lan nhện Thái, Tri thù hoa vàng: Arachnis labrosa
Lan nhện đỏ, Tri thù đỏ: Arachnis maingayi
Lan nhện trung: Arachnis annamensis

Lan nhện trung

Chi lan Maxillaria:
Lan Tóc Tiên hương dừa : Maxillaria tenuifolia ( Coconut Pie Orchid)

Chi lan mao thiệt (lan lưỡi tóc):  Trichoglottis
Lan lưỡi tóc lông : Trichoglottis seidenfadenii
Lan Mao thiệt roi :Trichoglottis cirrhifera Teijsm
Lan Mao thiệt thon :  Trichoglottis lanceolaria
Lan Mao thiệt tà  : Trichoglottis retusa
Lan Lưỡi tóc 3 hoa: Trichoglottis triflora

Chi lan mao: Trichotosia
Lan Mao lan Đà Lạt, lan nhung Đà Lạt: Trichotosia dalatensis
Lan nhung vẩy ốc: Trichotosia dasyphylla
Lan Mao hoa nhỏ: Trichotosia gracilis
Lan nhung lá liễu: Trichotosia pulvinata

Chi lan bắp ngô: Acampe
Lan bắp ngô ráp :Acampe rigida
Lan Bắp ngô cụm ngắn:  Acampe Papillosa
Lan bắp ngô nhiều hoa: Acampe Multiflora
Lan Bắp ngô vàng:  Acampe Ochracae

Chi lan tổ yến:  Acriopsis
Lan tổ yến java  : Acriopsis javanica
Lan tổ yến Ấn Độ :Acriopsis indica

Chi lan Vandopsis
Lan Huệ Đồng, râu rồng, da báo: Vandopsis Gigantea ( Vanda gigantea)
Lan Cẩm báo:   Vandopsis parishii

Chi Lan Bướm: Psychopsis
Phân bố: Có 4 loài ở Trung và Nam Mỹ.
Lan bướm:  Psychopsis krameriana
Lan Cái mũ chụp xanh:    Pterostylis curta
Lan mỏ vẹt :   Pterostylis nutans
Lan Cái bình : Pterostylis recurva

Chi lan Pomatocalpa
Thủy li vàng : Pomatocalpa spicata

Chi Lan môi râu: Pelatantheria
Lan môi râu lược: Pelatantheria ctenoglossa
Lan Môi râu Bắc : Pelatantheria rivesii
Lan Môi râu ruồi : Pelatantheria insectifera

Chi lan ma: Chiloschista
Lan Căn Diệp xanh, vàng: Chiloschista Parishii
Lan căn diệp trắng: Chiloschista exuperei

Chi lan tục đoạn: Pholidota
Lan tục đoạn Bắc Cạn: Pholidota longipes
Lan tục đoạn Ấn: Pholidota convallariae
Lan tục đoạn đuôi phượng: Pholidota imbricata
Lan tục đoạn bẹ: Pholidota leveilleana
Lan tục đoạn đốt, tục đoạn khế : Pholidota articulata 
Lan tục đoạn cong: Pholidota recurva
Lan tục đoạn quế: Pholidota guibertiae
Lan Tục đoạn tàu: Pholidota chinensis

Chi lan chu thư (nhụy vòng): Peristylus
Lan chu thư cựa, nhụy vòng râu dài: Peristylus calcaratus
Lan Chu thư tắt, nhụy vòng dây: Peristylus constrictus
Lan chu thư đầy, nhụy vòng hẹp: Peristylus densus
Lan Chu thư dạng, Nhụy vòng thái: Peristylus goodyeroides
Lan nhụy vòng Đà Lạt: Peristylus holttumii
Lan Chu thư môi xẻ: Peristylus lacertiferus
Lan Nhụy vòng trung: Peristylus parishii

Chi tài lan, bạc diệp: Tainia
Lan Bạc diệp lá rộng, Tài lan lá rộng: Tainia latifolia
Lan Bạc diệp hoa to: Tainia micrantha
Lan Bạc diệp ít lá: Tainia paucifolia
Lan Bạc diệp Hồng Kông: Tainia hongkongensis

Chi lan Calanthe
Lan Bầu ruợu lưỡi tím: Calanthe cardioglossa
Lan củ chuối, Lan bầu rượu tím: Calanthe vestita
Lan bầu rượu môi đàn: Calanthe lyroglossa
Lan bầu rượu hoa dày: Calanthe densiflora

Chi lan gấm: Anoectochilus
Lan Sứa Giáo:  Anoectochilus lancolatus
Lan Sứa Trắng: Anoectochilus lylei
Lan lan gấm ngọc vân bạc: Anoectochilus formosanus hayate
Lan gấm ngọc vân hồng: Anoectochilus roxburghii

Chi lan Liparis:
Lan tai dê nến: Liparis viridiflora
Lan tai dê gân: Liparis nervosa
Lan tai dê đà lạt: Liparis regnieri
Lan tai dê xanh: Liparis stricklandiana
Lan Nhẵn diệp cách, tỏi tai dê hoa lớn:  Liparis distans
Lan Nhẵn diệp cuống; Tỏi tai dê lá có cuống:Liparis petiolata

Chi lan Flickingeria:
Lan Thạch hộc trắng: Flickingeria albopurpurea
Lan phích lá hẹp: Flickingeria angustifolia
Lan sóc sách, Thạch hộc mi: Flickingeria fimbriata

Chi lan Oberonia
Lan Móng rùa Evrardi:  Oberonia evrardii
Lan móng rùa Langbian: Oberonia langbianensis
Lan Móng rùa lá Iris, quạt lá đuôi diều: Oberonia iridifolia
Lan Móng rùa lá bắc dài, Lan quạt dẹt: Oberonia longibracteata
Lan Móng rùa có thân: Oberonia caulescens

Chi lan Holcoglossum
Lan tóc tiên Đà Lạt: Holcoglossum amesianum
Lan tóc tiên trung: Holcoglossum subulifoliun
Lan tóc tiên :  Holcoglossum kimballianum

Holcoglossum kimballianum

Chi lan Gastrochilus
Lan hàm lân cứng : Gastrochilus calcoelaris
Lan hàm lân hải nam: Gastrochilus hainanensis
Lan hàm lân tù: Gastrochilus obliquus

Chi lan Cleisostoma:
Lan Mật khẩu đầu bò, miệng kín cong: Cleisostoma arietinum
Lan Mật khẩu miến điện, miệng kín hai gai: Cleisostoma birmanicum
Lan mật khẩu chantaburi: Cleisostoma chantaburiense
Lan mật khẩu môi nhọn: Cleisostoma simondii)
Lan mật khẩu hoa chùy: Cleisostoma paniculatum

Chi lan Brassavola:
Lan Nữ Hoàng Bóng Đêm: Brassavola nodosa

Chi lan luân: Eulophia
Lan luân trần: Eulophia spectabilis
Lan Luân Cỏ: Eulophia Graminea
Lan luân hoa xanh: Eulophia andamanensis
Lan luân Cucullata: Eulophia cucullata
Lan luân vàng chanh: Eulophia graminea
Lan luân Euglossa: Eulophia euglossa

Lan luân Euglossa - Eulophia euglossa

Lan Trân châu lá xếp, thiên quỳ lá xếp: Nervilia plicata
Lan một lá, Lan cờ, thanh thiên quỳ: Nervilia fordii

Lan trứng bướm: Schoenorchis fragrans
Lan gấm đất cao: Goodyera procera
Lan gấm đất vân : Goodyera foiiosa
Lan gấm, thạch tầm, lan tiên : Ludisia discolor
Lan sậy lan, trúc lan : Arundina graminifolia
Lan hổ bì : Staurocholilus Fasciatus Ridl
Lan xích thủ : Agrotophyllum khasianum Grff
Lan búa khỉ mào gà : Drakaea livida
Lan Cù lao minh :  Christensonia vietnamica
Lan Hàm cọp Đà Lạt: Uncifera dalatensis

Chi tiết

Các loại lan dễ trồng cho người mới chơi lan

Người mới tập chơi lan hoặc chơi lan không chuyên thì nên chọn những loại dễ trồng, không phải lo lắng về việc mỗi cây một đặc tính một chế độ chăm sóc riêng biệt. Với những loại lan dễ trồng sẽ đảm bảo rẻ không bị tốn tiền, cây ít ốm vặt, siêng chửa đẻ và không bị mất công chăm sóc nhiều. Khi nào quen trồng và thuần dần với các loại lan thì bắt đầu chăm các loại lan khó tính hoặc đắt tiền. Sau đây là một số loại lan dễ trồng mà bạn có thể tham khảo.

1) Dễ trồng nhất phải kể đến Lan huyết nhung. Loại lan này vứt vạ vật, trồng trên đá hay xi măng đều được. Chỉ cần tưới hôm nào trời nắng quá. Tuy vậy cây phải đạt kích cỡ đủ lớn và đủ nắng thì mới cho hoa.

2) Lan kiếm với một số dòng lan kiếm như: kiếm lô hội, kiếm tiên vũ, kiếm treo ... thì vứt vạ vật, thiếu nắng hay nắng gắt, trồng giá thể ẩm hay khô đều sống được. Đây là một loại lan dễ trồng, tuy vậy hoa chỉ đẹp ở mức trung bình và không có hương thơm.

3) Dòng lan dendro, thường lan dendro khá dễ trồng. Những giống như Dendro Sonia, Yaya giá thành rẻ mà lại siêng hoa.

4) Dòng lan Kiều ( Thủy tiên): Kiều tua, kiều trắng, kiều tím, hoàng lạp....  Đây là dòng lan có hoa đẹp, bộ rễ khỏe, chỉ cần đảm bảo không bị úng,  ánh sáng vừa phải, không bị nắng quá là cây phát triển rầm rầm.

5)Lan Vanda, lan Mokara: Đây là hai dòng làn rất khỏe, bền lá. Chăm sóc không đúng cách thì cây khó ra hoa nhưng vứt vạ vật cây vẫn có khả năng sống sót.

6) Ngoài ra còn có một số dòng dễ trồng khác như: Lan Đai châu, Lan hoàng lạp, Lan tóc tiên hương dừa, Lan quế lan hương, Lan tam bảo sắc, Lan catleya, Lan vũ nữ .....

Một số loại lan dễ trồng nhưng đòi hỏi thêm kinh nghiệm tưới tắm và chăm sóc là Lan long tu xuân, Lan phi điệp, Lan hồ điệp .... Những dòng lan này không quá khó trồng nhưng không chăm sóc cẩn thận sẽ bị thối rễ, nhũn lá.

Thậm chí với người mới chơi, đơn giản nhất và ít tốn kém không phải dùng phân thuốc thì có thể dùng nước vo gạo. Chúng ta có thể tiến hành việc làm này một cách đơn giản bằng việc lấy một ca nước vo gạo đã được lắng đọng sau đó để nó qua đêm hoặc cho vào trong chai nhựa để khoảng 10 ngày. Sau quá trình lên men nước vo gạo sẽ sinh ra vi sinh vật có lợi cho cây trồng. Sau đó pha nước vo gạo lên men với lượng nước vừa đủ theo tỷ lệ 5 nước trắng :1 nước vo gạo. Chú ý không để lan chết khô nhưng việc tưới quá nhiều nước dẫn đến thối úng còn nguy hiểm hơn cả việc lười tưới.

Sau khi đã quen trồng lan và tạo được một có cơ sở tiểu khí hậu vững chắc thì có thể thuần được những loài lan khó tính hơn.

Những loại lan khó thuần

Biết những loại lan khó thuần để người mới chơi khỏi mất học phí oan. Có những loại không thể thuần được ngoài khu vực xuất xứ của nó. Dù ban đầu bạn trồng cây vẫn ra chồi và rễ nhưng sau nửa tháng đến 1 năm cây sẽ vẫn ra đi. Đặc biệt những loại này nhà vườn chuyên nghiệp sẽ ít trồng, ít mua vào và cũng không xuất bán bao giờ. Xin liệt kê những danh sách như sau:

+Những loại phong lan khó thuần

Lan chuỗi ngọc, Lan ý Ngọc, Lan Trúc Phật Bà, Lan Ngọc Thạch, Lan Hài Râu, Lan Hài Mốc, Lan Kim Điệp, Lan Hoàng Thảo Xoắn, Lan Hoàng Thảo Kèn, lan Trần tuấn.

+Những loại Lan rất khó thuần

Lan Hoàng Thảo Trúc Mành, Lan Nhất Điểm Hoàng, Lan Kiếm Hồng Hoàng, Hoàng thảo u lồi. Những loại lan này sẽ rất khó thuần được khi đem ra khỏi khu vực nó sống.

Đặc điểm của các loại lan khó trồng:
Các loại lan khó thuần có lông đen như: Nhất điểm hồng, nhất điểm hoàng, kim điệp nhựa, đại bạch hạc, bạch hỏa hoàng, bạch hạc langbiang,… Đây là những loại phong lan khó thuần.

Những loại lan khó thuần đa phần đều có lá mỏng, lá rất mỏng so với các loại khác. Mong manh và mềm mại. Mấy em lá mỏng điển hình như: Hoàng thảo U lồi, Trúc phật bà, Kèn, Ý ngọc, Ngọc thạch, Chuỗi ngọc, Đơn cam,… Vừa khó trồng vừa khó chăm sóc là đặc trưng của các em lá mỏng. Các bạn hãy cân nhắc về môi trường nhà bạn trước khi mua nhé.

Thông thường lan đa thân có rễ nhỏ khó trồng hơn. Ví dụ như: Hoàng thảo Việt Nam, Lan lọng,… chúng có bộ rễ rất là nhỏ. Nhỏ như rễ hành. Những loại lá các loại lan khó trồng hơn loại có kích thước rễ lớn hơn.

Chi tiết

Một vài lưu ý khi trồng lan thân thòng thuộc nhóm rụng lá

Lan thân thòng thuộc nhóm rụng lá thuộc chi Hoàng Thảo như phi điệp, long tu, u lồi, trúc phật bà, hạc vỹ, hoàng phi hạc ... có những đặc điểm đáng lưu ý sau:

- Với cây nhỏ nên dùng chậu nhỏ, ghép ít thì không nên dùng chậu quá lớn, trong khi cây lan lại ưa chậu chật hẹp cho rễ bó lại với nhau (root bound)

- Khi tưới phải đợi cho cây khô rễ rồi mới tưới, tức là giữa hai lần tưới rễ cây cần khô ráo. Đây là đặc điểm ngoài tự nhiên của hoa phong lan chứ không riêng gì dòng thân thòng. Khi ở trên cao không có nước, gặp nước lan sẽ hút lấy hút để, khi no mà để hút nhiều thì bội thực, dẫn đến dễ hỏng bộ rễ.

-Dòng lan thân thòng khi mùa hè nhiều nắng là mùa tích trữ năng lượng và phát triển tích cực. Trời nóng thì nên nhiều nước hơn so với bình thường, nhưng vẫn phải đảm bảo bộ rễ có thời gian khô ráo và mát mẻ. Tưới nước và bón phân đầy đủ trong giai đoạn này sẽ giúp cây con phát triển mạnh.

- Tôn trọng thời kỳ chuẩn bị ra hoa, cắt nước hoặc hạn chế tưới nước và bón phân. Tưới nước và bón phân giai đoạn này rất dễ làm cho thối rễ hoặc trốn hoa.

- Với những cây lan thân thòng thì thân già cũng vô cùng quan trọng. Nếu không làm kie thì không nên cắt bỏ hết những thân cây già thì cây sẽ thiếu đi một nguồn cung cấp dinh dưỡng quý giá. Thân cây tuy già nhăn nheo nhưng vẫn có thể ra hoa vào mùa tới hoặc cũng chính là bầu sữa nuôi những cây còn nhỏ.

- Một nguyên nhân khác là ở ngoài thiên nhiên, lan tự do mọc thẳng lên hay cong quẹo hay rủ xuống thì nên để lan mọc theo ý muốn. Dòng thân thòng rủ xuống cũng hạn chế việc nước đọng ở trong nách lá, nhất là với một số dòng thân thòng khó trồng sẽ chống thối ngọn và thối lá.

- Khi làm kie, cắt thân xuống còn tươi không nên cắt khúc làm kie luôn mà nên treo khô rụng lá mới cắt khúc làm kie. Ươm kie ngay khi thân cây còn xanh lá dễ làm thối khúc thân đó.

- Khi mới ghép cây như trầm thì tránh để bệt thân lan xuống ẩm. Chỉ nên cột chặt phần gốc vào gỗ để  tránh thối.

Chi tiết