Mùa nghỉ của lan phi điệp

Phi điệp là loài lan rụng lá mùa đông và có thời gian nghỉ đông. Lan phi điệp bắt đầu thắt ngọn vào khoảng tháng 10 dương lịch. Tùy từng cây có thể thắt ngọn sớm hay muộn. Sau khi các đốt trên thân cây sẽ mập và dài ra. Cá biệt có những cây chăm sóc tốt thì cây vừa tích trữ dinh dưỡng phình thân nhưng vẫn đi ngọn. 

Các dòng thân thòng thường phải ngắt nước để kích thích ra hoa. Thời gian ngắt nước không cố định, khoảng từ 10 âm. Thường thì dựa vào đặc điểm khi cây lan phi điệp trưởng thành đã mập hết cỡ lên đến đỉnh ngọn, các lá bắt đầu vàng rụng thì nên ngưng tưới nước để cây ngủ nghỉ theo đúng như điều kiện tự nhiên, cắt nước như vậy để bộ máy sinh học của cây hiểu được đến thời kỳ ra hoa và sang năm cho ra hoa đúng vụ. Chăm tưới cây không nghỉ hẳn có thể cây lan sẽ trốn hoa do chăm tưới kỹ. Cây cắt nước sớm và nghỉ sớm thường sẽ cho hoa sớm hơn. Tuy vậy có những cây mới lạ môi trường, giống chơi thân lá thì cắt nước cây vẫn có thể trốn hoa. Ngược lại có những cây siêng hoa, không cắt nước mấy mà cây vẫn cho ra hoa. Cắt nước đảm bảo cây ra hoa và sai hoa, ngoài ra vẫn phải phụ thuộc vào súc cây, giống cây.

Tuy vậy với cây nhỏ thì giữ ẩm bình thường, càng mập càng đẹp, không cần cắt nước như cây trưởng thành. Với những cây năm nhất năm 2 thường cũng không cần ra hoa nên cây trốn hoa cũng không quá quan trọng. Vẫn để cây tích trữ năng lượng và chống tóp cây, sang năm mầm gốc sẽ lên nhanh, khỏe, dài gấp 5-7 lần năm trước. Với cây con vẫn có thể bón một chút đạm lân, kali đồng đều và không cần bón kích ra hoa. Một số nhà vườn trong giai đoạn cây nghỉ có thể dùng một số thủ thuật kích hoa mong cho hoa sớm ra trong dịp tết. Đối với khí hậu lạnh miền Bắc sẽ thường khó khăn hơn so với trong Nam.

Vào mùa đông, tuy cây thắt ngọn nhưng không nên phơi nắng hanh, cây tóp nhanh và thậm chí không tưới còn chết cây. Thời điểm cuối mùa nghỉ, đầu mùa tăng trưởng cũng cần theo dõi cây có bị nứt thân do tưới thừa nước không. Khi cây bị nứt toác dọc thân thì dễ bị thối và nhiễm khuẩn.

Thường trước khi ra hoa cây sẽ bắn mầm gốc, thời điểm này là thời điểm cần tưới lại để cây phục hồi có sức ra hoa và phát triển.

Chi tiết

Lan phi điệp vàng - Dendrobium chrysanthum

Lan phi điệp vàng có tên khoa học là Dendrobium chrysanthum. Lan phi điệp vàng còn có tên là long nhãn dây vì cây cho hoa khá giống với lan hoàng thảo long nhãn và thân thì rất dài. Lan phi điệp vàng có mặt hoa khác nhiều so với lan phi điệp tím Dendrobium anosmum. Lan phi điệp vàng có hoa tròn đều, cánh hoa đầy đặn hơn so với phi diệp tím. Hình dạng cánh hoa, mắt, mũi, họng của hoa đều khác với hoa phi điệp tím. Lan phi điệp vàng thường ra hoa vào tháng 9-11 hàng năm, cây không bị rụng lá khi ra hoa. 

Mỗi mắt hoa trên thân phi điệp vàng cho nhiều hoa, 3-5 hoa. Hoa phi điệp vàng cũng thơm nhưng không thơm bằng phi điệp tím. Lan phi điệp vàng có hoa bền từ 15-20 ngày. 

Lan phi điệp vàng là một loài hoa đặc trưng của vùng Tây Bắc, cây ưa khí hậu mát mẻ. Vì thế trồng phi điệp vàng tại vùng nóng cây vẫn phát triển tốt nhưng lại khó ra hoa và có ra hoa cũng không nhiều và đẹp bằng khu vực núi cao mát lạnh.

Phi Diệp Vàng

Trong tự nhiên, lan phi điệp vàng sống phụ sinh chủ yếu trên thân cây gỗ, ở vị trí cao thoáng. Lan phi điệp vàng tương đối ưa sáng, có khoảng ánh sáng thích hợp là 70% ánh sáng tự nhiên. Lan phi điệp vàng không cần nhiều nước, cây không sống trong môi trường ẩm độ quá cao, độ ẩm 40-60% là đủ cho cây sinh trưởng. Phi điệp vàng có giá bình dân và dễ mua ở từ những người bán lan ven đường quốc lộ. Trong giai đoạn phát triển, lan phi điệp vàng cần nguồn dinh dưỡng cao, có thể bổ sung phân chuồng cho cây.

Giá thể trồng Phi Điệp vàng cũng gần giống như dùng cho lan phi điệp tím. Dùng giá thể dễ thoát nước như là vỏ thông, than củi hay vỏ dừa, …Nhưng tốt nhất là nên trông cây trong dớn hay trong chậu gỗ và treo lên để cây thoáng gió và thoáng gốc. Lan Phi Điệp vàng rất ưa được trồng trong loại chậu chật hẹp nên chúng ta không dùng chậu quá lớn.

Lan phi điệp vàng có lá mỏng, năng lực hấp thụ phân bón lá không cao. Chú ý bón phân thì bón vừa phải và loãng, hạn chế phân thuốc.

Chi tiết

Nứt thân lan phi điệp

Hiện tượng nứt thân lan thân thòng và đặc biệt với lan phi điệp rơi vào cuối mùa nghỉ, đầu mùa tăng trưởng, khi mà chúng ta bắt đầu tác động tưới nước trở lại cho phi điệp lên chồi và làm hoa. Lúc này thân phi điệp bị nứt toác dọc thân, có trường hợp nứt vào mắt ngủ gây hỏng, thối thân vì bị nhiễm nấm khuẩn thông qua vết nứt toác đó.

Nguyên nhân chính là do tưới nước lại đột ngột với lượng nhiều khiến nở thân quá nhanh. Cây phi điệp chỉ bị nứt khi mà nó hút nước quá no sau một thời gian dài mất nước, khiến thân phình to dãn nở quá nhanh và nứt. 

Với những cây phi điệp khi cắt nước thân nhỏ chưa phình to. Khi cắt nước, thành, vách tế bào biểu bì thân phi điệp dần bị hóa sơ và hóa sáp, trở nên thô cứng lại, mất khả năng đàn hồi, không còn khả năng dãn nở trong khi khi tế bào mô dẫn và mô phân sinh của thân vẫn đang tiếp tục tăng trưởng. Đến khi chúng ta cung cấp nước lại, cây hút nước rất nhanh và mạnh, cây phi điệp tăng trưởng nhanh làm cho thân phi điệp phình to vượt qua khích thước trước đây mà nó đã đạt đươc khi ngưng tưới nước, và lúc này vì khả đàn hồi của vách tế bào thân vỏ phi điệp không không dãn nở được nữa dẫn đến nó bị toác thân ra.

Ngoài ra cũng có thể do tác động thêm của một số chất kích thích sinh trưởng, nhất là những chất làm thân phình to như: bón đạm cao, atonic, chitosan vào giai đoạn cuối mùa tăng trưởng khiến cho thân phi điệp lớn nhanh quá mức làm cho thân phi điệp nứt toác ra. Kinh nghiệm cho thấy, các bạn dùng nhiều và lạm dụng phân bón có nguồn từ cá, vỏ tôm cua, phân ốc,.. thì có tỷ lệ nứt thân nhiều hơn. 

Khí hậu và môi trường thay đổi đột ngột. Nóng lạnh đột ngột cũng có thể dẫn đến quá trình nứt thân lan phi điệp. 

Cách phòng trị

Những cây có khả năng bị nứt thân cao nên có chế độ nước tưới, phân bón riêng cho chúng. Chúng được cấp nước đầy đủ và giảm nước đúng quy trình thì sẽ hạn chế nứt thân. Thực hiện cắt nước và tưới nước đúng quy trình: đó là khi cây phi điệp thắt ngọn, thân mập ú và phình to tối đa thì dừng tưới nước. 

Nên treo những giò lan của mình trong tầm kiểm soát, để quản lý độ ẩm kịp thời, tránh quên nước, mất nước lâu ngày, cây còi cọc kém phát triển và khi phát hiện mất nước bất thường, hãy tưới từ từ, để thân lớn từ từ sẽ không bị nứt thân. 

Hạn chế lạm dụng hóc môn tăng trưởng và đạm trong thời gian cây dễ bị nứt thân. Sử dụng phân bón đầy đủ và cân bằng dưỡng chất NPK, Trung, vi lượng và các vitamin cần thiết cho phong lan.

Khi phát hiện thân phi điệp bị nứt, nên dùng bông tẩm cồn 70 độ sát trùng vết nứt sau đó bôi keo liền sẹo chống xâm nghiễm của nấm bệnh, nếu vết nứt có nguy cơ nứt vào mắt, hãy bó cùm vết nứ bằng dây vải hoặc dây rút để hạn chế vệt nướt loang rộng và xa.

Chi tiết

Lan phi điệp bệt, ám, ám khói là gì

Lan phi điệp bệt chính là đặc điểm ở lưỡi của hoa.

- Bệt ở cấp độ thứ 1: Đó chính là Bệt không có mắt, tức là bệt có đôi mắt bị tiêu biến hoàn toàn dẫn đến không còn mắt hoa nữa, lúc này, màu sắc của mắt hoa hòa quyện với màu sắc của lưỡi hoa, hay nói cách khác là: lưỡi và mắt một màu không thể phân biệt được đâu là mắt nữa.

- Bệt ở cấp độ thứ 2: Chính là Bệt mắt xước, mắt hoa tiêu biến hoàn toàn tạo thành những đường gân, vết xước dọc, ngang chạy khắp lưỡi và đồng màu với màu của lưỡi.

- Bệt ở cấp độ thứ 3: Chính là bệt mắt mù hoặc mắt tràn viền. Tức là mắt chưa tiêu biến hoàn toàn, màu sắc của mắt đậm hơn màu sắc của lưỡi, phân vùng màu tập trung trên 2 vị trí mắt hoa hoặc tràn hết đến mép viền của lưỡi hoa. Loại này nhìn vào sẽ thấy vùng mắt đậm hơn vùng lưỡi.

- Bệt ở cấp độ thứ 4: là những hoa mắt còn nguyên vẹn, có thể phân biệt được rõ ràng đôi mắt ngự trị trên lưỡi hoa như: mắt xước, mắt cua, mắt trâu, long nhãn..vv.

Cây phi điệp 5ct Lâm Sung chính là một cây bệt 5 cánh trắng nổi tiếng. Kèm thêm cái Mũi trắng, hồng, đỏ... thì giá trị hoa bệt ấy sẽ được xếp hạng ở nhiều cấp độ khác nữa.

Lan phi điệp cánh ám là bông có sắc tố hồng trên khuôn bông hoa trắng. 

Chủ yếu ở mép cánh hoặc sát lưỡi hay các điểm nhạy cảm như mắt, và vạch thùy. Về giá trị lan phi điệp ám không có giá trị bằng 5 cánh trắng. Về cơ bản nó sẽ không ổn định, có thể năm sau nó bay sạch các vệt ám, cũng có thể năm sau ám nhiều hơn… biến ảo khó lường.

Về cơ bản nó sẽ không ổn định, có thể năm sau nó bay sạch các vệt ám, cũng có thể năm sau ám nhiều hơn… biến ảo khó lường.

Phi điệp ám khói là 1-2 ngày đầu hoa mới nở ra ám một chút tím, nhưng sau đó thì ám tím mất hẳn để lại bông hoa toàn màu trắng" thì người ta gọi mặt bông này là Ám Khói

Chi tiết

Lan phi điệp đột biến

Lan đột biến có 2 loại VAR (đột biến toàn phần) và SEMI (đột biến bán phần). Về chủng loại, lan phi điệp đột biến hiện giờ có cả trăm loại. Đặc điểm đặc biệt là cây không nhân giống được bằng hạt với số lượng lớn. Nhờ việc không nhân giống được đồng loạt chỉ có thể nhân giống đảm bảo bằng kie nên giá cả lúc đầu sẽ cao vì hiếm. Nhân giống lại bằng hạt thì cây đa phần sẽ hồi gien về gien ông bà.

Với lan đột biến, lan được phát hiện ở vườn nào chủ vườn có quyền đặt tên cho lan. Ngoài cây tự nhiên con người cũng có thể kích đột biến một phần nào đó bằng phương pháp sinh học.

Lan phi điệp đột biến không hẳn là đã đẹp nhất so với muôn vàn dòng lan. Nhưng về giá trị thì khó có loại nào sánh bằng. Có thể kể đến dòng phi điệp 5 cánh trắng. Tiêu biểu nổi tiếng đời đầu có thể kể đến là 5 cánh trắng phú thọ, 5 cánh trắng hòa bình.

5ct phú thọ

5ct ho bay 24h

Ngoài ra còn có các dòng cánh trắng đột biến khác như 5ct đại tướng, 5 ct dắc lắc, 5ct gái nhẩy, 5ct hà tĩnh, 5ct minh vũ, 5ct bảo duy, 5ct mắt nai, 5 ct độc cước, 5ct quái thú, 5ct tiên sa, 5ct trường sa, 5ct bạch tuyết, 5ct di linh, 5ct vọng xưa, 5ct long khánh....... Trong đó có một vài loại đột biến nhưng dân chơi còn cho nhiều tên gọi khác nhau. Chúng được phân biệt từ những chi tiết rất nhỏ như lá, cánh, họng, mắt,mũi... Trong đó một số đặc điểm được chú ý như cánh hoa căng bóng trắng tinh, cánh bị ám một ít mầu là giảm giá trị, mắt xước gọn hai bên không lem màu vào nhau, mũi càng trắng càng quý.

5ct trường sa

5 ct bảo duy

5ct bảo duy với độ tương phản mầu cực đẹp

5ct Tiên Sa từng giao dịch 6,8 tỷ

5ct Ruby

5Ct di linh đột biến toàn phần

Hồng xòe

5ct Bạch tuyết

Lan đột biến có cấu trúc nhiễm sắc thể lỏng lẻo. Bộ nhiễm sắc thể này đang ở một trật tự mới  nên nó rất kém bền. Cấu trúc nhiễm sắc thể mới dễ thay đổi dưới tác động của điều kiện bên ngoài. Khi mua hoa về có sự thay đổi môi trường sống, khí hậu thì cây vẫn có thể thay đổi  chút ít với cây bố mẹ.

Bộ phận đột biến của lan là cánh hoa, mắt và mũi. Những bộ phận đó có mầu trắng là đột biến. Cánh có thêm chút mầu khác nữa thì là dòng ám, dòng khói ít giá trị hơn, có thể kể đến như ám cổ văn giang, ám mắt trâu... Lưỡi thuần khiết một màu thì gọi là dòng bệt.

Ngoài ra lan đột biến var thường có sức khỏe kém hơn lan thông thường. Chế độ chăm sóc cũng cần nhiều kinh nghiệm và kiến thức. Giá của lan đột biến được tính theo cm, đo cm tính tiền. Còn như hàng kie sẽ đắt hơn, vì nhiều mắt sẽ cho hoa chứ không cho kie. Mầm kie sẽ đảm bảo hơn cho việc nhân giống.

Như cơn sốt hoa tuylip ở Hà Lan một thời, hay phong trào nuôi chó nhật trước kia, giá trị hàng tỷ của cây lan đột biến có thể vỡ bong bóng. Quan trọng nhất là ai là người làm chủ cuộc chơi, ai bán được hàng, ai kiếm được lời khi phong trào còn sôi sục và cuối cùng ai là người cầm cục than nóng. Trào lưu đi xuống thì gốc lan giá vài trăm triệu cũng có lúc sẽ ít người muốn chơi. Phi điệp đột biến sẽ còn giá trị cho đến khi đa phần người chơi được thỏa mãn, còn khi nhiều người chưa được thỏa mãn, giá cả còn sốt cao. Khách chơi nhiều, người bỏ tiền đầu tư hàng chục tỷ vào vườn lan nhiều thì lan còn giữ giá.

5ct Juliet được đồn đoán 83 tỷ

Có người may mắn từ một gốc đột biến thu tiền tỉ, nhưng cũng có người mất cả tỷ, trong mê cung đó  những chiêu trò thổi giá, làm mầu không hề thiếu. Đó là kỹ năng bán hàng và kỹ năng chốt lời, chủ nào có tư duy nhậy bén tốt giống như người đi buôn có lời vậy. Đó là một cuộc chơi thú vị.

Chi tiết

Lan phi điệp ( lan giã hạc, lan giả hạc) - Dendrobium anosmum

Lan phi điệp được người miền nam gọi là lan giả hạc, cây có tên khoa học là Dendrobium anosmum . Lan phi điệp có mầu cơ bản là trắng, tím, hồng ... Đây là loài lan đang làm mưa làm gió trên thị trường trong những năm gần đây.

Lan phi điệp thường cho hoa mọc trên các đốt dọc theo 1/2 thân phía ngọn, kích cỡ hoa thường khoảng 6-10 cm, có bông to hơn nhưng ít gặp hơn, độ bền 15-20 ngày. Mùa lan phi điệp nở hoa rộ là vào cuối xuân – đầu hè (tháng 4-6 dương). Trong đó, những cây phi điệp có hoa đột biến mầu trắng được săn lùng gắt gao nhất.

Lan phi điệp có thân thòng cao chừng 60 cm và chăm tốt có khi tới 1,8 m. Mùa hè thu cây ưa nắng, cần rất nhiều nước nhưng lại phải khô thoáng. Giai đoạn cuối thu đầu đông phải giảm nước, giảm ánh sáng giúp cây đi vào giai đoạn nghỉ rồi rụng lá. Có thể trồng bó trên gỗ lũa hoặc chậu đất nung/dớn/thân gỗ… nhưng ghép vào lũa sẽ đẹp hơn do dáng cây thòng ngả xuống, khi ghép nên ghép 1 mặt để dễ trưng bày.

Cách trồng lan phi điệp

Lan Phi Điệp tương đối dễ trồng, khả năng chịu nóng lạnh của cây tương đối tốt. Mỗi mùa hoa, cây cho nhiều hoa, hoa của phi diệp to, hương thơm nồng nàn. Lan phi điệp có thể trồng chậu, ghép gỗ, hoặc ghép lên cây lớn như nhãn, cau, ..khi đồng loạt nở hoa sẽ tạo nên một khung cảnh tráng lệ. Chỉ cần đảm bảo rễ cây thông thoát thoát nước, tưới tắm thường xuyên là cây sẽ phát triển.

Mùa xuân là mùa nảy mầm, mùa hạ thu là mùa phát triển ra hoa và mùa đông là mùa nghỉ, căn cứ vào từng giai đoạn mà chăm sóc lan phi điệp. 

Cuối thu đầu đông, thông thường khi thấy những cặp lá ở đầu ngọn của cây lan nhỏ dần, không còn thấy dấu hiệu phát triển, dừng lại và đợi đến lúc rụng lá. Sau khoảng thời gian kể từ lúc rụng lá khoảng 6 tuần đến 8 tuần là cây ra hoa (tùy loài mà có thể lâu hơn).

Cuối thu đầu đông thân sẽ rụng lá và sẽ ra hoa hoặc kie. Chăm lan phi điệp trong môi trường nhiều độ ẩm cao vào kỳ nghỉ thì sẽ ra nhiều kie, còn cho ăn nắng nhiều sẽ ra nhiều hoa. Thời gian thay chậu tách nhách tốt nhất vào mùa xuân khi cây non đã mọc cao chừng 10-15 cm. Nếu muốn tách nhánh, cây phải có chừng 7-8 cành. Nếu chỉ có 4-5 cành, cây non mới mọc sẽ yếu ớt và không ra hoa.

Mùa xuân hạ có thể bón phân tăng trưởng (30-10-10) chẳng hạn,mùa thu bón hội tụ hoa như 20-20-20. Cuối thu, đầu đông cây chuẩn bị vào mùa nghỉ đông nên rễ ko phát triển, nhu cầu về nước ít nên hạn chế tưới. Khi lan thắt ngọn và lá vàng thì dừng các loại phân và chế độ tưới giảm dần,khi rụng lá thì nên dừng và hạn chế tối đa việc chăm sóc tưới tắm. Chỉ khi nào kiểm tra thấy thân nhăn nheo thì mới phun sương còn thân vẫn tròn căng thì thôi. Khi đó cây sẽ vào giai đoạn chuẩn bị rụng lá để vào chu kì ủ mầm chuẩn bị hoa.

Mùa xuân tiết trời ấm cây đâm trồi và nứt nụ, thời kì này nên tưới phân giàu kali cho hoa bền khỏe và cây cứng cáp. Đầu hè là thời kì cây con ra rễ và phát triển mạnh nên cần nhu cầu rất cao về nước và đạm cho mầm phát triển. Quá trình hè-thu là giai đoạn cây phát triển mạnh nén cần nhiều nước, đạm, lân và nắng giúp thân đanh cứng mới cho hoa nhiều. Cuối thu cây bắt đầu thắt ngọn là thời kì giảm tưới nước dần.

Khi thời tiết ấm lên( xuân), cây bắt đầu nứt mầm mới là thời kì tưới lại nhưng tăng dần và chỉ tưới ngày nắng ấm. Thời kì này nắng rọi gốc rất tốt cho cây nảy mầm và nảy nhiều mầm trên một gốc.

Nhân giống lan Phi Điệp

Lan Phi Điệp có thể nhân giống bằng cách gieo hạt, nuôi cấy mô, nhưng cách đơn giản nhất đó là ươm  kie từ thân hoặc nuôi mầm gốc từ gốc lan. Đến mùa lan phát triển, cắt cành lan, bôi keo liền sẹo rồi đưa vào chỗ có ẩm cao, các kie lan phie điệp sẽ mọc ra từ các mắt ngủ trên thân. Còn những mầm từ gốc mọc ra không gọi là kie mà gọi là cây con. Nhiều nhà vườn không có chỗ ươm kia thì cây kie hoặc mầm gốc vẫn mọc tự niên trên  cây lan. Ngoài ra để nâng cao hiệu quả ra kie có thể dùng thuốc kích kie để tăng khả năng ra kie mới.  

Chi tiết